روسیه و آذربایجان

ایرنا: وزیران امور خارجه روسیه و جمهوری آذربایجان برای نخستین بار پس از وقایع تنش‌آمیز اخیر در مناسبات دوجانبه و همچنین امضای توافق‌نامه سه‌جانبه سران باکو، ارمنستان و واشنگتن در کاخ سفید درباره صلح در قفقاز جنوبی و ایجاد راهگذری که ترامپ رئیس‌جمهوری آمریکا، نام خود را بر آن نهاد، گفت‌وگو کردند.

ایرنا: سخنگوی کرملین نسبت به به تماس تلفنی رؤسای جمهوری آذربایجان و اوکراین وانش نشان داد و گفت: کی‌یف تمام تلاش خود را برای دامن زدن به آتش (اختلاف روسیه و جمهوری آذربایجان) انجام می‌دهد.

اقتصادنیوز: نفوذ ژئوپلیتیکی جدید نتوانسته آذربایجان را از اختلاف‌های منطقه‌ای، به‌ویژه با ایران، مصون نگه دارد. روابط دو کشور پس از جنگ ۲۰۲۰ که کنترل آذربایجان بر بخش وسیعی از مرز با ایران را بازگرداند و روابط با رقبای تهران یعنی ترکیه و اسرائیل را تقویت کرد، به شدت تیره شد.

اقتصادنیوز: در مارس ۲۰۲۵، ترکیه و آذربایجان خط لوله گاز جدیدی را که نخجوان را به شبکه گاز ترکیه متصل می‌کند، افتتاح کردند و وابستگی چندین دهه‌ای نخجوان به انرژی ایران را کاهش دادند. اگر توافق صلح میان آذربایجان و ارمنستان همچنین مسیر زمینی مستقیمی را از آذربایجان به نخجوان از طریق جنوب ارمنستان باز کند، ایران یک نقطه اتکای دیگر خود را از دست خواهد داد.

اقتصادنیوز: آذربایجان با بهره‌برداری از جنگ اوکراین به‌عنوان تامین‌کننده انرژی جایگزین برای اروپا و محور مسیرهای تجاری جدید، موقعیت ژئوپلیتیکی خود را تقویت کرده است.

اقتصادنیوز: اگر جنگ اوکراین به پایان نزدیک شود، روسیه ممکن است دوباره تمرکز خود را بر منطقه‌ای بگذارد که هنوز در آن نفوذ دارد؛ از جمله بر ارمنستان، متحد دیرین خود. حتی در نبود چنین تحولی، کرملین می‌تواند نقش مورد نظر باکو را ایفا نکند؛ به‌ویژه اگر توافق صلحی امضا نشود و مسیرهای حمل‌ونقل میان ارمنستان و آذربایجان همچنان بسته بماند.

اقتصادنیوز: سال‌ها بود که منطقه جدایی‌طلب قره‌باغ کوهستانی—با جمعیتی عمدتاً ارمنی و در درون مرزهای به‌رسمیت‌شناخته‌شده‌ بین‌المللی آذربایجان—توسط نهادی خودخوانده اداره می‌شد که مورد حمایت ارمنستان بود. این وضعیت حل‌نشده، آذربایجان را از نظر دیپلماتیک محدود کرده و تعامل بین‌المللی با این کشور را کاهش داده بود.

اقتصادنیوز: با توجه به درگیری روسیه در جنگ اوکراین، مسکو بخش زیادی از نفوذ منطقه‌ای سابق خود را به آذربایجان واگذار کرده است. درحالی‌که روسیه از بازارهای غربی محروم شده، آذربایجان به‌عنوان تأمین‌کننده جهانی انرژی، به‌ویژه برای اروپا، اهمیت بیشتری یافته است.

اقتصادنیوز: در شرایط کنونی و در ظاهر جنگ روسیه با اوکراین برای کرملین موفقیت آمیز بوده است و این کشور در اوکراین پیشروی داشته و همزمان توانسته فارغ از تحریم‌ها اقتصادش را دست نخورده نگاه دارد، اما شرایط از درون پوسیده است.

اقتصادنیوز: سوریه مدت‌ها برای توجیه توسعه‌طلبی مسیحایی روسیه مورد استفاده قرار می‌گرفت و مبارزه با جناح‌های ضد اسد الگویی برای تبلیغات روسیه در مورد اوکراین بود. اکنون این روایت فروپاشیده، اگرچه فعلاً محبوبیت بالای پوتین را متزلزل نکرده است. هزینه‌های پرداخت شده پوتین محدود به سوریه نیست. ارمنستان، زمانی "شریک استراتژیک" روسیه در قفقاز در خاکستر جنگ اخیر خود با آذربایجان رها شده است.

اقتصادنیوز: آمریکا برخلاف سیاست‌هایش در هند و اقیانوس آرام؛ جایی که دولت بایدن در تعمیق اصول منطقه‌گرایی باز و تجارت آزاد مبتنی بر قوانین موفق بود، این کشور همچنان در قفقاز جنوبی به بازی دفاعی می‌پردازد.

اقتصادنیوز: مسکو مدت‌هاست که قفقاز جنوبی را حیاط خلوت خود می‌داند و به دنبال حفظ انحصار خود در امور منطقه است.

اقتصادنیوز: عقب نشینی آذربایجان از موضع خود در مورد کریدور زنگزور به معنای عقب نشینی کامل از این طرح نیست بالاخص آن که ایروان سیگنال‌های مثبتی در رابطه با افتتاح زنگزور فرستاده است.

ایران و روسیه در سال‌های اخیر روابط نزدیک‌تری با یکدیگر برقرار کردند. همکاری نظامی ‌دو بازیگر بعد از جنگ در اوکراین به انداه‌ای افزایش یافت که گروهی در باب شکل‌گیری ائتلاف نظامی‌ میان این دو سخن می‌گفتند.

مواضع آذربایجان در حال چرخش است. روزهایی که باکو به‌عنوان به عنوان قدرت منطقه‌ای به حساب نمی آمد کم‌رنگ شده‌اند.

اقتصادنیوز: مواضع آذربایجان در حال چرخش است. روزهایی که باکو به‌عنوان به عنوان قدرت منطقه‌ای به حساب نمی‌آمد کم‌رنگ شده‌اند. اگرچه طایفه سیاسی که توسط رئیس جمهور فقید حیدر علی اف تأسیس شد، هنوز در قدرت است، با این حال، آذربایجان امروز یک بازیگر برجسته منطقه‌ای است که در آستانه تبدیل شدن به یک بازیگر اصلی در حوزه انرژی و ژئوپلیتیک فراتر از قفقاز جنوبی قرار دارد.

ایرنا: ولادیمیر پوتین رئیس جمهور روسیه برای یک سفر رسمی وارد باکو شد و مورد استقبال الهام علی اف رئیس جمهور آذربایجان قرار گرفت.

بخش مهمی از جاه طلبی های روسیه در قفقاز جنوبی به واسطه بازسازی مسیرهای حمل و نقل زمینی به ایران اجرایی می شود.

اقتصادنیوز: آذربایجان قصد ندارد در ازای خروج نیروهای حافظ صلح از منطقه قره باغ، تغییر ژئواستراتژیک رادیکال در سیاست خارجی ایجاد کند.

ژئوپلیتیک قفقاز جنوبی مثل همیشه غیرقابل پیش بینی است. حتی تا اوایل ماه آوریل، کمتر کسی تصور می کرد که روسیه به زودی نیروهای حافظ صلح خود را از منطقه قره باغ آذربایجان خارج کند.

ايسنا: روسای جمهور روسیه و جمهوری آذربایجان طی تماس تلفنی درباره اوضاع قره‌باغ گفت‌وگو کردند.

ایرنا: الهام علی‌اف و ولادیمیر پوتین رؤسای جمهوری آذربایجان و روسیه روز سه‌شنبه در پایان دیدار و گفت وگوی دوجانبه، بیانیه ای با عنوان "تعامل متفقین" را در مسکو امضا کردند.

رییس جمهور در نشست سه جانبه جمهوری اسلامی ایران، فدراسیون روسیه و جمهوری آذربایجان، تعامل گسترده با جهان به ویژه کشورهای همسایه را سیاست راهبردی تهران دانست و تاکید کرد که در این چارچوب، از هرگونه ایده و سازوکاری که به تقویت روابط با مسکو و باکو بیانجامد، استقبال می‌کنیم.