در جریان جنگهای ایران و روسیه، زمانی که روسها پس از کسب پیروزیهای پیدرپی از ارس گذشته مرند را گرفتند در تبریز فردی به نام «میرفتاح» در خدمت به روسها سنگ تمام گذاشت. او با گروهی به مرند رفت و قوای سه هزار نفری روس را به تبریز کشاند. سردار روسى با«سه فوج و ده عراده توپ از پشت جبال شاد به سوى تبریز روان شد.» به قول فارسنامه«صداى توپ روسى از دو فرسخى شهر رسید، میرفتاح علمى را برپا نمود و با اعیان شهر به استقبال سپاه روس شتافته روسیان را به احترام تمام وارد تبریز داشتند.»
نیکلاس سانسون کشیش و مبلغ و سفرنامه نویس فرانسوی، ۷ ژوئیه ۱۶۶۷چشم بر جهان فرو بست. او به همراه هیاتی از فرانسه برای تبلیغ دین مسیح درسال ۱۶۸۳ میلادی (۱۰۶۲ ه.ش) همزمان با حکومت شاه سلیمان صفوی به ایران آمد. سانسون از طریق ترکیه به قزوین رسید و به مدت هشت ماه به مسیحیان آنجا تعلیمات دینی داد و پس از آن شش ماه در همدان و خوزستان و نیز شوش اقامت داشت. او از ابتدای سفر خود، به آموختن زبانهای فارسی، ترکی و ارمنی پرداخت و در مدت سه سالی که در ایران بود به بسیاری از شهرهای ایران مسافرت کرد و در…
احتسابیه بعد از کنت به «میرزا عباس خان مهندس باشی» نخستین تحصیلکرده پاریس رسید. او تصمیم داشت چهره قدیمی و عتیق تهران را تغییر دهد و شهری با خیابانکشیهای مدرن بسازد ولی موفق به انجام این کار نشد. مجدالاسلام کرمانی در سفرنامه خود درباره مهندسباشی نوشته است: «میخواست خیابانهای تهران را مانند پاریس بسازد ولی مردمان طماع که میخواستند از عرض و طول خیابانها بدزدند و برای خودشان دکان و مستغل بسازند مانع از انجام خیالش شدند.»
زلیخا امینی
دکترای تاریخ ایران اسلامی از دانشگاه خوارزمی
در تاریخ ایران حوادث و اتفاقات زیادی رخ داده که باعث مرگومیر تعداد زیادی از مردم شده است. از قحطی و خشکسالی گرفته تا بیماریهای واگیرداری که در منابع تاریخی نویسندگان داخلی و کسانی که به ایران سفر کردهاند و خاطراتشان را در کتاب سفرنامه ثبت کردهاند به وفور دیده میشود. بسیاری از نویسندگان دیدگاه مردم را در مورد این بلاها تقدیر الهی یا بلا و غضب الهی میدانند که بر اثر گناه به آن گرفتار شده و کفاره گناهان آنان بوده که خداوند بر آنان نازل کرده است.این نشان میدهد که مردم همچنان این بلاها را…
در منابع تاریخی، نخستین بروز و شیوع بیماری وبا در دوره قاجاریه به سال ۱۲۱۱ه.ق در محدوده آذربایجان ثبت شده است و در سال ۱۲۲۱ه.ق مرض وبا برای بار دوم در آذربایجان و ایروان شیوع مییابد. با توجه به گزارشهای سفرنامه «نوبویوشی فوروکاوا» و «عبدالرزاق بیگ مفتون دنبلی» بیماری وبا در این سالها علاوه بر آذربایجان در بوشهر، شیراز، اصفهان، یزد، کاشان و ... سرایت داشته است. در جنگهای ایران و روس در کنار مشکلات مالی و تلفات ارضی و انسانی برای ایران، بیماریهای عفونی و واگیردار هم در شمال غرب کشور جان…
ایسنا:
ماجراهای زندگی و خاطرات شفیعی کدکنی در شش قسمت توسط بهروز رضوی در رادیو تهران روایت میشود. این مجموعه در قالب یک روایت شش قسمتی، از شنبه دهم اسفندماه تا پنجشنبه پانزدهم اسفند بهصورت «من - راوی» با صدای بهروز رضوی اجرا خواهد شد. در این برنامه ماجراهای درس خواندن و حتی درس نخواندن و همچنین خاطرات شفیعی از برخی افراد که با آنها دوستی داشته و بر او تاثیر گذاشتهاند، روایت میشود. این روایت رادیویی بخشهای جذاب و شنیدنی از زندگی و ماجراهای استاد شفیعی کدکنی را دربر میگیرد که براساس نوشتههای…
دکتر یاکوب ادوارد پولاک اتریشی از نخستین معلمان دارالفنون و از اولین پزشکان خارجى بود که به دعوت میرزا تقىخان امیرکبیر وارد ایران شد تا به تدریس پزشکى و جراحى در دارالفنون بپردازد. وی ۱۰ سال در ایران زیست (۱۸۵۱ تا ۱۸۶۰ ) و به کار طبابت و تدریس اشتغال داشت. از ۱۸۵۵ به بعد طبیب مخصوص ناصرالدین شاه بود. در سال ۱۸۸۲ بار دیگر به ایران سفر کرد و به مطالعه و تحقیق پرداخت. بعدها در وین به تدریس زبان فارسی مشغول شد و کتاب سفرنامه پولاک«ایران و ایرانیان» را نوشت که در سال ۱۸۶۵ در دو جلد به چاپ رسید و…
یکی، دو سال پیش بود که یک وبلاگنویس فرانسوی در سفرنامه خود از ایران، تهران را شهری عجیب خواند. توصیف او از تهران حاوی نکات جالبی بود. «تهران شهری با دورنمایی از کوههای سفید و خیابانهای مشجر است که گویی هر شهروند آن عینکهای به غایت تیره رنگی به چشم دارند و زیبایی این شهر را نمیبینند.
کتاب «چادر کردیم رفتیم تماشا» جلد نخست مجموعه «سفرنامههای قدیمی زنان» است. عالیه خانم شیرازی سفرش را از کرمان شروع کرده با گذر از بمبئی به شهرهای زیارتی عربستان و عراق رفته و پس از بازگشت به ایران مدت زیادی را در دربار ناصری گذرانده است. جذابیت سفرنامههای زنان در این است که در کنار اتفاقات سفر، ریزهکاریها و روزمرگیها را هم ثبت کرده و این روایت جزئیات است که به ما امکان میدهد تصویر روشنتری از آن دوره داشته باشیم. عالیه خانم شیرازی مدتی طولانی در دربار ناصری میماند. روزنگاریهای دقیق…
ایسنا نوشت: عیسی امیدوار از قدیمیترین جهانگردانی است که ۶۵ سال پیش همراه برادرش به سرزمینهای ناشناخته در قاره آمریکا، آفریقا و قطب جنوب و شمال قدم گذاشت. او قرار است گوشهای از سفرنامهشان را روز دوشنبه در «سعدآباد» بخواند.
هیجان قدم زدن روی دریاچه یخزده بایکال و از نزدیک دیدن شاهنشاهی بایکال، شفافترین دریاچه دنیا و یکی از قدیمیترین دریاچههای جهان با ۲۵ میلیون سال عمر باعث شد که برای اولین بار در اواخر بهمن ۱۳۹۵ بهصورت انفرادی به این سرزمین یخی سفر کنم؛ سفری که دو سال بعد، در بهمن ۹۷، ماجراجویی اولین گروه ایرانی را در این سرزمین رقم زد. در آنجا با دوستان روسی که قبلا نیز سفرهایی با هم داشتیم همراه شدم. تجربه بینظیری بود. ماجراجویی در سرزمینی یخزده، تجربه بادهای شدید و سرد سیبریایی، تامل در افسانهها و…
دنیای اقتصاد:
کتاب «سه روز به آخر دریا» با عنوان فرعی سفرنامه شاهزاده خانم قاجار به تصحیح نازیلا ناظمی منتشر شد. این سفرنامه بر اساس نسخه خطی «روزنامه سفر مکه» که در کتابخانه ملی موجود است، تنظیم شده است.
هیجان قدم زدن روی دریاچه یخزده بایکال و از نزدیک دیدن شاهنشاهی بایکال، شفافترین دریاچه دنیا و یکی از قدیمیترین دریاچههای جهان با ۲۵ میلیون سال عمر باعث شد که برای اولین بار در اواخر بهمن ۱۳۹۵ بهصورت انفرادی به این سرزمین یخی سفر کنم؛ سفری که دو سال بعد، در بهمن ۹۷، ماجراجویی اولین گروه ایرانی را در این سرزمین رقم زد. در آنجا با دوستان روسی که قبلا نیز سفرهایی با هم داشتیم همراه شدم. تجربه بینظیری بود. ماجراجویی در سرزمینی یخزده، تجربه بادهای شدید و سرد سیبریایی، تامل در افسانهها و…
چند سالی است که درباره پترن و بافت مطالعه میکنم و در مجموعه قبلیام آثاری در این زمینه نمایش دادم که نام آنها را عکسبافته گذاشته بودم. شیوه کار اینگونه است که با عکسهای مستند الگوهای مختلف ایجاد میکنم. در مجموعه جدیدم این پترنها با تصاویری از سفرنامه مادام دیولافا که یک شرقشناس فرانسوی است، ترکیب شدهاند. در سفرنامه او تصاویر بسیار جالبی از ایران وجود دارد و نگاهش به شرق برایم جالب بود.
هیجان قدم زدن روی دریاچه یخزده بایکال و از نزدیک دیدن شاهنشاهی بایکال، شفافترین دریاچه دنیا و یکی از قدیمیترین دریاچههای جهان با ۲۵ میلیون سال عمر باعث شد که برای اولین بار در اواخر بهمن ۱۳۹۵ بهصورت انفرادی به این سرزمین یخی سفر کنم؛ سفری که دو سال بعد، در بهمن ۹۷، ماجراجویی اولین گروه ایرانی را در این سرزمین رقم زد. در آنجا با دوستان روسی که قبلا نیز سفرهایی با هم داشتیم همراه شدم. تجربه بینظیری بود. ماجراجویی در سرزمینی یخزده، درک بادهای شدید و سرد سیبریایی، تامل در افسانهها و…
در نتیجه نگارش سفرنامهها برخی از مقامات دولتی قاجار متوجه اختلافهای موجود بین ایران و غرب شدند و به عقبماندگی ایران پی بردند. ارزیابی این افراد بهمراتب جدیتر از طرح مسالهای بود که پیش از این تنها عنوان شده بود؛ اما شکل برخورد با این مساله تنها به ارائه راهحلهای اصلاحاتی منجر شد. روشی که در آن نوعی گزینش در امور اصلاحپذیر انجام میشد که عمدتا در حوزه نظامی بود. در این دوره آنچه طرح اصلاح از بالا نام گرفت آغاز شد؛ طرحی که از دوره فتحعلی شاه شروع و تا دهههای میانی سلطنت ناصرالدینشاه…
سفر کردن حس خوشایندی است. با سفر میتوان به گذشته رفت و از آن بسیار آموخت؛ با سفر میتوان به تجربههای جدیدی دست یافت؛ با سفر میتوان با فرهنگها، اقوام و آیینها و رسوم مختلف آشنا شد و توشهای اندوخت. اما این حس خوشایند را میتوان با «نوشتن» ماندگار کرد. سنت سفرنامهنویسی ،سنتی دراز آهنگ است. از قرنها پیش بسیاری از سیاحان و جهانگردان دیدهها و شنیدهها، احساسها و برداشتهای خود را قلمی کرده و برای آیندگان به میراث گذاشتهاند. من، در مقام روزنامهنگاری جوان، سالیانی است که شرح سفرهایم را در…
در دوره صفوی بهطور خاص و در دیگر ادوار تاریخی بهطور عام شاهد رشد و نمو و پیدایش غذاهای جدید و متنوع بودهایم. از زمانی که صنعت چاپ توسعه گسترده یافت و دستورالعملهای نوشته شده برای تهیه غذا تحت عنوان کتب آشپزی چاپ شد، انواع غذاهای سنتی ایرانی بارعایت دیدگاههای مذهبی (خاصه پس از رسمی شدن مذهب تشیع در دوره صفوی) روزانه در ایران مصرف میشده است. تعداد کثیری از سیاحانی که به ایران سفر کردند درباره آداب و رسوم ایرانیان درباره چگونگی تهیه و مصرف غذا نکات جالبی را در سفرنامههایشان ذکر کردهاند.…
سفر کردن حس خوشایندی است. با سفر میتوان به گذشته رفت و از آن بسیار آموخت؛ با سفر میتوان به تجربههای جدیدی دست یافت؛ با سفر میتوان با فرهنگها، اقوام و آیینها و رسوم مختلف آشنا شد و توشهای اندوخت. اما این حس خوشایند را میتوان با «نوشتن» ماندگار کرد. سنت سفرنامهنویسی ،سنتی دراز آهنگ است. از قرنها پیش بسیاری از سیاحان و جهانگردان دیدهها و شنیدهها، احساسها و برداشتهای خود را قلمی کرده و برای آیندگان به میراث گذاشتهاند. من، در مقام روزنامهنگاری جوان، سالیانی است که شرح سفرهایم را در…
ایران در گذشته مشعلدار تمدن و فرهنگ گیتی بهشمار میرفته است و در زمان داریوش و خشایارشاه آوازه عظمت آن از آفاق تا آفاق میرسید. در آن روزگاران که ایرانیان به اصول تمدن و فرهنگ آگاه بودند، مردم اروپا فرسنگها، با کاروان تمدن فاصله داشتند و شاید هم در توحش و بربریت به سر میبردهاند.»
- از سفرنامه آرنولد ویلسون (متولد ۱۸ جولای ۱۸۸۴ - متوفی ۳۱ مه ۱۹۴۰)
سفر کردن حس خوشایندی است. با سفر میتوان به گذشته رفت و از آن بسیار آموخت؛ با سفر میتوان به تجربههای جدیدی دست یافت؛ با سفر میتوان با فرهنگها، اقوام و آیینها و رسوم مختلف آشنا شد و توشهای اندوخت. اما این حس خوشایند را میتوان با «نوشتن» ماندگار کرد. سنت سفرنامهنویسی ،سنتی دراز آهنگ است. از قرنها پیش بسیاری از سیاحان و جهانگردان دیدهها و شنیدهها، احساسها و برداشتهای خود را قلمی کرده و برای آیندگان به میراث گذاشتهاند. من، در مقام روزنامهنگاری جوان، سالیانی است که شرح سفرهایم را در…
سفر کردن حس خوشایندی است. با سفر میتوان به گذشته رفت و از آن بسیار آموخت؛ با سفر میتوان به تجربههای جدیدی دست یافت؛ با سفر میتوان با فرهنگها، اقوام و آیینها و رسوم مختلف آشنا شد و توشهای اندوخت. اما این حس خوشایند را میتوان با «نوشتن» ماندگار کرد. سنت سفرنامهنویسی سنتی دراز آهنگ است. از قرنها پیش بسیاری از سیاحان و جهانگردان دیدهها و شنیدهها، احساسها و برداشتهای خود را قلمی کرده و برای آیندگان به میراث گذاشتهاند. من، در مقام روزنامهنگاری جوان، سالیانی است که شرح سفرهایم را در…
در کنار «قمرود» و در میانه دشتی بزرگ، شهری قرار دارد که جاذبههای مذهبی و فرهنگی فراوانش میتواند سفری خوش، جالب و عجیب را برایتان بسازد. در این سفرنامه طی این هفته و هفته آینده، از گشتی یکروزه بخوانید که در شهر «قم» گذشت.
نخستین شماره نشریه «کاغذ اخبار» ۱۱ اردیبهشت ۱۲۱۶ خورشیدی، ( یکم مه ۱۸۳۷) به فرمان محمدشاه منتشر شد. دکتر هادی خانیکی در مقالهای با عنوان «روزنامه و روزنامهنگاری فارسی» نوشته است: «اولین روزنامه چاپی در ایران به وسیله میرزا صالح شیرازی در تهران انتشار یافت. این نشریه بهصورت رسمی نامی ندارد، از اینرو از آن با عنوانهای «کاغذ اخبار»، «اخبار»، «اخبار و وقایع شهر»، «اخبار شهر»، «نشریه میرزا صالح»، «روزنامه بینام» و «اولین روزنامه ایرانی» یاد میشود. نخستین نشریه ایران در چهار صفحه با قطع ۲۴ در…
محلههای قدیمی تهران، با جای دادن خانهها، آدمها و رویدادهای گوناگون، روایتگر داستانهایی عجیب و تاملبرانگیزی هستند که تنها با سفر به قلب کوچهها، میتوان از اسرار آنها آگاه شد. در این سفرنامه از داستان گشتی نیمروزه در محله عودلاجان بخوانید.