نیویورکتایمز ریسکهای تبدیل مدارس به عرصه رقابت شرکتهای فناوری را بررسی میکند
دو روی سکه آموزش با هوش مصنوعی
این گزارش به ویژه به اقداماتی مانند ارائه نسخه آموزشی چتجیپیتی (CahtGPT Edu) توسط اوپنایآی در قزاقستان، توسعه سیستم تدریس هوش مصنوعی ایکسایآی در السالوادور و برنامههای مایکروسافت در امارات متحده عربی اشاره دارد و نحوه تاثیر این ابزارها بر یادگیری دانشآموزان، نقش معلمان و چالشهای اخلاقی و تربیتی آنها را مورد بحث قرار میدهد.
خطرات و محدودیتها
در اوایل نوامبر، مایکروسافت اعلام کرد که ابزارها و آموزشهای مبتنی بر هوش مصنوعی را برای بیش از ۲۰۰ هزار معلم و دانشآموز در امارات متحده عربی فراهم میکند. چند روز بعد، یک شرکت خدمات مالی در قزاقستان اعلام کرد که قراردادی با اوپنایآی برای ارائه نسخه آموزشی چتجیپیتی، یک سرویس برای مدارس و دانشگاهها، برای ۱۶۵ هزار دانشآموز در قزاقستان امضا کرده است. ماه گذشته نیز، ایکسایآی، شرکت هوش مصنوعی ایلان ماسک، پروژهای بزرگتر با السالوادور اعلام کرد: توسعه یک سیستم تدریس هوش مصنوعی با استفاده از چتبات گروک این شرکت، برای بیش از یک میلیون دانشآموز در هزاران مدرسه. این اقدامات که تا حدی توسط شرکتهای فناوری آمریکایی تامین مالی میشوند، نشان میدهد که دولتها در سراسر جهان در حال رقابت برای بهکارگیری سیستمهای هوش مصنوعی در مدارس و دانشگاهها هستند.
برخی رهبران فناوری آمریکا معتقدند که چتباتها با ایمیلهای شبیهسازی شده به انسان، ایجاد آزمونهای کلاسی، تحلیل دادهها و تولید کد کامپیوتری میتوانند برای یادگیری مفید باشند. این ابزارها، به گفته طرفدارانشان، میتوانند در زمان معلمان صرفهجویی کنند، یادگیری دانشآموزان را شخصیسازی کنند و به آمادهسازی جوانان برای یک «اقتصاد مبتنی بر هوش مصنوعی» کمک کنند. اما از نظر برخی گروههای کودک و بهداشت، گسترش سریع محصولات جدید هوش مصنوعی میتواند خطراتی برای رشد و سلامت جوانان ایجاد کند.
مطالعهای اخیر از مایکروسافت و دانشگاه کارنگی ملون نشان داد که روباتهای گفتوگومحور و محبوب هوش مصنوعی ممکن است تفکر انتقادی را کاهش دهند. روباتهای هوش مصنوعی میتوانند خطاها و اطلاعات نادرست بهظاهر معتبر تولید کنند و برخی معلمان با تقلب گسترده دانشآموزان با کمک هوش مصنوعی مواجه شدهاند.
سیلیکونولی سالهاست که با وعده بهبود دسترسی به آموزش و انقلابی کردن یادگیری، ابزارهای تکنولوژی مانند لپتاپها و اپلیکیشنهای آموزشی را وارد کلاسها کرده است. با این حال، طبق مطالعات انجامشده، تلاش جهانی برای گسترش دسترسی به کامپیوتر در مدارس، برنامهای به نام «یک لپتاپ برای هر کودک»، بهبود مهارتهای شناختی یا نتایج تحصیلی دانشآموزان را به همراه نداشته است. اکنون صدها طرفدار استدلالهای مشابهی درباره دسترسی و عدالت آموزشی برای هوش مصنوعی ارائه میدهند. این در حالی است که سازمانهای مرتبط با کودکان مانند یونیسف هشدار داده و خواستار راهنمایی بیشتر برای مدارس هستند.
استیون ووسلو، متخصص سیاست دیجیتال در یونیسف، در پست اخیر نوشت: «با برنامه یک لپتاپ برای هر کودک، پیامدها شامل هزینههای هدررفته و نتایج یادگیری ضعیف بود. استفاده بیهدایت از سیستمهای هوش مصنوعی ممکن است به طور فعال به دانشآموزان و معلمان آسیب برساند.» از سوی دیگر، سیستمهای آموزشی در سراسر جهان به طور فزایندهای با شرکتهای فناوری در زمینه ابزارهای هوش مصنوعی و برنامههای آموزشی همکاری میکنند.
در ایالات متحده، جایی که ایالتها و نواحی مدرسه معمولا تصمیم میگیرند چه چیزی آموزش داده شود، برخی از سیستمهای مدرسه برجسته اخیرا روباتهای گفتوگومحور محبوب را برای آموزش و یادگیری معرفی کردهاند. تنها در فلوریدا، مدارس عمومی میامی-دِید، روبات گفتوگوی جمنای را برای بیش از ۱۰۰ هزار دانشآموز دبیرستانی اجرا کردند. مدارس عمومی شهرستان اروارد نیز ششمین سیستم مدرسه بزرگ کشور، روبات گفتوگوی دستیار هوش مصنوعی مایکروسافت را برای هزاران معلم و کارکنان معرفی کردند.
خارج از ایالاتمتحده نیز مایکروسافت در ماه ژوئن اعلام کرد که با وزارت آموزش و پرورش تایلند همکاری میکند تا درسهای مهارتهای هوش مصنوعی آنلاین رایگان برای صدها هزار دانشآموز ارائه دهد. چند ماه بعد، مایکروسافت گفت که قصد دارد آموزش هوش مصنوعی را برای ۱۵۰ هزار مدرسه در سراسر هند و معلمان در تایلند ارائه دهد. همچنین شرکت اوپنایآی متعهد شده چتجیپیتی را در دسترس معلمان مدارس دولتی قرار دهد.
اما استونی رویکرد متفاوتی را با یک ابتکار ملی جدید آموزش هوش مصنوعی به نام «پرش هوش مصنوعی» امتحان میکند. این برنامه به دلیل نظرسنجی اخیر ایجاد شد که نشان داد بیش از ۹۰ درصد دانشآموزان دبیرستانی کشور در حال حاضر از روباتهای گفتوگومحور محبوب مانند چتجیپیتی برای کارهای مدرسه استفاده میکنند که نگرانیهایی را درباره اینکه برخی دانشآموزان شروع به واگذار کردن تکالیف مدرسه به هوش مصنوعی کردهاند، ایجاد کرد.
تجربه کشورها برای بهینهسازی
استونی شرکتهای فناوری آمریکایی را برای تطبیق هوش مصنوعی خود با نیازها و اولویتهای آموزشی محلی تحت فشار قرار داد. پژوهشگران دانشگاه تارتو با اوپنایآی همکاری کردند تا خدمات زبان استونیاییِ شرکت را برای مدارس اصلاح کنند. به طوری که به جای ارائه پاسخ مستقیم، به سوالات دانشآموزان پاسخ دهد.
این برنامه که در سال تحصیلی جاری معرفی شد، قصد دارد به معلمان و دانشآموزان درباره کاربردها، محدودیتها، سوگیریها و خطرات ابزارهای هوش مصنوعی آموزش دهد. در فاز آزمایشی، معلمان در استونی، آموزش چتجیپیتی از اوپنایآی و روبات گفتوگو محور جمنای را دریافت کردند. ایوو ویساک، مدیر اجرایی بنیاد AI Leap، یک سازمان غیرانتفاعی استونیایی که مدیریت برنامه ملی آموزشی را بر عهده دارد، گفت: «آموزش سواد هوش مصنوعی بسیار حیاتی است. داشتن درک واضح از اینکه این ابزارها میتوانند مفید باشند، اما همزمان میتوانند آسیبهایی نیز وارد کنند، اهمیت زیادی دارد.» استونی همچنین به تازگی یک روز ملی آموزش برای دانشآموزان برخی دبیرستانها برگزار کرد. برخی از این دانشآموزان اکنون از روباتها برای انجام کارها یا طرح سوالات برای آمادهسازی آزمونها استفاده میکنند.
در یک کمپ آموزشی در آستین، تگزاس، شرکتکنندگان بازیهایی با استفاده از هوش مصنوعی ایجاد کردند. ویساک گفت: «اگر این شرکتها تلاش خود را نه تنها برای عرضه محصولات هوش مصنوعی، بلکه برای توسعه محصولات همراه با سیستمهای آموزشی جهان به کار گیرند، برخی از این محصولات واقعا میتوانند مفید باشند.» در سال تحصیلی جاری، ایسلند نیز برنامه ملی خود برای هوش مصنوعی در مدارس را آغاز کرده است. اکنون چند صد معلم در حال آزمایش دستیار هوش مصنوعی گوگل برای انجام وظایف برنامهریزی هستند. این در حالی است که پژوهشگران دانشگاه ایسلند مطالعه خواهند کرد که چگونه معلمان و دانشآموزان از روباتهای گفتوگو استفاده میکنند، یا اینکه استفاده از آنها ممکن است عناصر مهم آموزش و یادگیری کلاس را کاهش دهد.
توردیس سیگورداردوتیر، مدیر اداره آموزش و پرورش ایسلند گفت: «اگر شما کمتر از توان ذهنی یا تفکر انتقادی خود استفاده کنید یا هر چیزی که ما را انسانیتر میکند، قطعا آن چیزی نیست که ما میخواهیم.»
تینا آرناردوتیر و فریدا گیفادوتیر که در یک دبیرستان در برنامه آزمایشی شرکت کردهاند، گفتند که ابزارها به آنها در ایجاد بازیهای آموزشی کمک کردهاند. آرناردوتیر، معلم کسبوکار و کارآفرینی، به تازگی از دستیار هوش مصنوعی برای ساخت یک بازی کشف مسیر شغلی استفاده کرد تا به دانشآموزان کمک کند بفهمند بیشتر به مشاغل فروش، بازاریابی یا مدیریت علاقه دارند.
گیفادوتیر که انگلیسی تدریس میکند، گفت که لیستهای واژگان را بارگذاری کرده و سپس از روبات گفتوگو برای ایجاد تمرینها برای دانشآموزان استفاده کرده است. او افزود: «قبل از امتحان، احساس میکنم دانشآموزان بهتر آماده شدهاند».
گیفادوتیر اضافه کرد که نگران تولید اطلاعات نادرست توسط روباتها است، بنابراین بازیها و درسهای ایجاد شده توسط هوش مصنوعی را بهدقت بررسی میکند قبل از آنکه دانشآموزان از آنها استفاده کنند. هر دو معلم همچنین نگرانند که برخی دانشآموزان ممکن است بیش از حد به ابزارهای هوش مصنوعی خارج از مدرسه اعتماد کنند یا به آنها وابسته شوند.
این موضوع باعث شد معلمان ایسلندی مصممتر شوند که به دانشآموزان بیاموزند چگونه روباتهای گفتوگومحور را به طور انتقادی ارزیابی و استفاده کنند. آرناردوتیر نیز در این زمینه گفت: «آنها به طور کورکورانه اعتماد میکنند. ممکن است انگیزه خود را برای تلاش سخت و یادگیری از دست بدهند، اما ما باید به آنها بیاموزیم چگونه با هوش مصنوعی یاد بگیرند.»
در حال حاضر مطالعات دقیقی برای راهنمایی معلمان وجود ندارد و پژوهشگران تازه شروع به بررسی اثرات هوش مصنوعی بر نوجوانان و دانشآموزان کردهاند. درو بنت از شرکت آنتروپیک گفت: «بسیاری از موسسات در حال امتحان هوش مصنوعی هستند و اکنون جایی است که باید مطمئن شویم این ابزارها واقعا اثرات موردنظر را دارند و مشکلات آنها مشخص شود.»
