زلزله یخی در یکی از خطرناکترین یخچالهای زمین/ فروپاشی یخ ها در راه است؟
دانشمندان از کشف پدیدهای نگرانکننده در جنوبگان خبر میدهند. صدها زلزله غیرعادی که نه از دل زمین، بلکه از دل یخها برمیخیزند. این لرزشها در نزدیکی یخچال طبیعی «توایتس» (Thwaites Glacier) ثبت شدهاند. یخچالی که به دلیل نقش حیاتیاش در تراز آبهای جهانی، به «یخچال آخرالزمان» شهرت دارد.
بر اساس یک پژوهش جدید، بیش از ۳۶۰ رویداد لرزهای بین سالهای ۲۰۱۰ تا ۲۰۲۳ در غرب قطب جنوب شناسایی شده که منشأ آنها نه گسلهای زمینساختی، بلکه جدا شدن و واژگون شدن کوههای یخی عظیم در محل برخورد یخچال با اقیانوس است. به این پدیدهها «زلزلههای یخی» یا glacial earthquakes گفته میشود.
زلزلهای که از یخ میآید
برخلاف زلزلههای معمول، این لرزشها زمانی رخ میدهند که یک توده یخی بسیار بزرگ از بدنه یخچال جدا شده، وارد آب میشود و در بسیاری موارد واژگون میشود. همین واژگونی و برخورد شدید با دیواره یخچال، امواج لرزهای قدرتمندی ایجاد میکند که میتواند صدها کیلومتر دورتر نیز توسط لرزهنگارها ثبت شود.
نکته مهم این است که این زلزلهها الگوی لرزهای متفاوتی با زلزلههای تکتونیکی دارند و به همین دلیل، تا همین اواخر بسیاری از آنها از دید شبکههای جهانی لرزهنگاری پنهان مانده بودند.
یخچال توایتس یکی از ناپایدارترین بخشهای یخکره زمین است. این یخچال بهتنهایی میتواند باعث افزایش حدود ۶۵ سانتیمتری سطح آب دریاها شود و در صورت فروپاشی کامل، زنجیرهای از بیثباتی را در کل یخپوش غرب جنوبگان فعال کند؛ فرآیندی که در بدترین سناریوها به افزایش چندمتری سطح دریاهای جهان منجر خواهد شد.
بیشترین تعداد زلزلههای یخی ثبتشده مربوط به بازه ۲۰۱۸ تا ۲۰۲۰ است. دورهای که تصاویر ماهوارهای نیز از افزایش سرعت حرکت و نازک شدن لبه یخچال حکایت داشتند. دانشمندان معتقدند آبهای گرمتر اقیانوسی که به زیر یخچال نفوذ میکنند، نقش کلیدی در تضعیف پایههای آن دارند.
برخلاف گرینلند که زلزلههای یخی آن اغلب فصلی هستند، این رویدادها در جنوبگان الگوی فصلی مشخصی ندارند. موضوعی که نشان میدهد عامل اصلی، تغییرات پایدار در شرایط اقیانوسی است.
زلزلههای یخی به دانشمندان اجازه میدهند بدون حضور مستقیم در یکی از خطرناکترین مناطق زمین، رفتار یخچالها را از راه دور پایش کنند. این دادهها میتوانند به بهبود مدلهای پیشبینی افزایش سطح دریا و درک بهتر سرعت فروپاشی یخهای قطبی کمک کنند.
در نهایت، هر لرزش ثبتشده، یک هشدار است. یخچال آخرالزمان آرام نیست.
بخش سایتخوان، صرفا بازتابدهنده اخبار رسانههای رسمی کشور است.
