چهره بورس، ارز، طلا و بازار آی‌تی پس‌از یکسان‌سازی چگونه شد؟

روز گذشته بازارها به اجرای سیاست تک‌نرخی شدن ارز، واکنش نشان دادند. ارز و طلا با نوسانات افزایشی مواجه شدند، اما در عین حال انتظار می‌رود یکسان‌سازی نرخ ارز در میان‌مدت به شفافیت و ثبات بیشتر این بازارها منجر شود. دلار آزاد با عبور از کانال ۱۴۰هزار تومان و افزایش همزمان قیمت سکه و طلای داخلی، اثر…

یارانه مستقیم به‌خانوارها از محل حذف ارز ترجیحی پرداخت می‌شود؛

شارژ ارزی کالابرگ

تیم اقتصادی دولت تصمیم گرفت منابع حاصل از حذف ارز ترجیحی کالاهای اساسی را به‌جای تخصیص در ابتدای زنجیره واردات، در قالب کالابرگ به خانوارهای ایرانی تخصیص دهد. تصمیمی که به‌عنوان یکی از مهم‌ترین تغییرات سیاست حمایتی و ارزی سال‌های اخیر، می‌تواند نقطه پایانی بر یکی از پرچالش‌ترین ابزارهای اقتصادی…

اخبار آرشیو روزنامه

سه‌شنبه، ۱۶ دی ۱۴۰۴

یارانه مستقیم چاره‌ساز است؟
روزنامه شماره ۶۴۷۹

۱۰ تابلو از کالابرگ

با تصمیم تیم اقتصادی دولت، پرونده ارز ترجیحی کالاهای اساسی بسته و سیاست ارائه کالابرگ به‌عنوان جایگزین آن وارد فاز اجرا شده است؛ تصمیمی که از یک‌سو باعث کاهش توزیع رانت خواهد شد و از سوی دیگر پیامدهای تورمی نیز در پی خواهد داشت. شارژ یارانه نقدی در قالب کالابرگ، وعده حمایت مستقیم از خانوارها را می‌دهد؛ اما پرسش‌های مهمی درباره منابع مالی، اثر بر قیمت‌ها و آینده این سیاست مطرح است.
«دنیای اقتصاد» بررسی کرد؛
روزنامه شماره ۶۴۷۹

فرجام سرمایه‌ها در ونزوئلا؟

ایران و ونزوئلا در طول ۲دهه گذشته رابطه مستحکمی را شکل داده بودند. در این مسیر شرکت‌های ایرانی با سرمایه‌گذاری در ونزوئلا نقش پررنگی ایفا می‌کردند. این سرمایه‌گذاری‌ها با وجود ریسک‌های سیاسی در حوزه‌های متنوعی همچون «نفت و گاز»، «کشاورزی»، «صنعت»، «ساختمان» و «خودروسازی» صورت گرفته است. اکنون آینده شرکت‌های ایرانی در‌ هاله‌ای از ابهام است.
چهره بورس، ارز، طلا و بازار آی‌تی پس‌از یکسان‌سازی چگونه شد؟
روزنامه شماره ۶۴۷۹

بازارها پس‌از ارز تک‌نرخی

روز گذشته بازارها به اجرای سیاست تک‌نرخی شدن ارز، واکنش نشان دادند. ارز و طلا با نوسانات افزایشی مواجه شدند، اما در عین حال انتظار می‌رود یکسان‌سازی نرخ ارز در میان‌مدت به شفافیت و ثبات بیشتر این بازارها منجر شود. دلار آزاد با عبور از کانال ۱۴۰هزار تومان و افزایش همزمان قیمت سکه و طلای داخلی، اثر کوتاه‌مدت حذف ارز ترجیحی را نمایان کرد؛ سیاستی که هدف آن کاهش رانت و سامان‌دهی بازار ارز عنوان می‌شود. در مقابل، بورس تهران واکنشی مثبت و پررنگ داشت؛ شاخص کل با رشد ۲.۵۸درصدی از سطح ۴‌میلیون و ۱۷۱ هزار واحد عبور کرد و رکوردی تاریخی ثبت شد. بازار آی‌تی نیز ضمن استقبال مشروط از تک‌نرخی شدن ارز، تحقق آثار پایدار آن را منوط به رفع محدودیت‌های وارداتی و تسهیل تامین ارز می‌داند. از نگاه کارشناسان، بهبود و ثبات بازارها در روزهای آینده منوط به شفافیت سیاست‌های ارزی بانک مرکزی و حذف بوروکراسی در مبادلات ارزی است.
در گفت‌وگوی محمدحسین عادلی با «دنیای اقتصاد» تشریح شد؛
روزنامه شماره ۶۴۷۹

چالش‌های بخش خصوصی در صنعت نفت‌وگاز

امیرقاسمی - سینا ولی‌میرزا: خصوصی‌سازی صنعت نفت ایران از زمان انقلاب تاکنون با موانع متعددی، از جمله محدودیت‌های قانونی و ساختاری و فضای سیاسی و اقتصادی کشور، مواجه بوده است. براساس قانون اساسی ایران، مدیریت بخش نفت به عنوان یک دارایی ملی در انحصار دولت قرار دارد. این تعریف خاص از نفت، ورود بخش خصوصی‌ به این صنعت را با مشکلات جدی روبه‌رو کرده است. علاوه بر این، ساختار اقتصادی بسته و متمرکزی که از دوران جنگ تحمیلی به‌جا‌مانده است، همچنان بر سیاستگذاری‌های این حوزه تاثیر منفی گذاشته است. همچنین، تحریم‌های بین‌المللی و محدودیت دسترسی به فناوری‌های پیشرفته، موانع دیگری برای ورود بخش خصوصی به این صنعت ایجاد کرده‌اند. بااین‌حال، تجربه کشورهایی مانند مالزی، برزیل و روسیه نشان می‌دهد که همکاری با شرکت‌های بین‌المللی می‌تواند به توسعه و تقویت بخش خصوصی در صنعت نفت و پتروشیمی کمک کند. در همین راستا، دکتر سید محمدحسین عادلی، دبیرکل پیشین مجمع کشورهای صادرکننده گاز (GECF) و رئیس پیشین بانک مرکزی ایران، در گفت‌وگو با «دنیای اقتصاد»، موانع قانونی، اقتصادی و سیاسی خصوصی‌سازی نفت در ایران را بررسی و راهکارهایی برای برون‌رفت از این بن‌بست ارائه کرده است.

دوشنبه، ۱۵ دی ۱۴۰۴

وزیر نیرو در گفت‌وگوی اختصاصی با «دنیای‌اقتصاد» تشریح کرد؛
روزنامه شماره ۶۴۷۸

بحران گازی صنعت برق

نیمه نخست سال جاری، شبکه برق کشور با بحرانی‌ترین ناترازی تاریخ مواجه شد؛ بخش خانگی، واحدهای خدماتی و صنایع بزرگ همگی دچار محدودیت در تامین برق شدند و اختلال‌ها در بخش تولید و همچنین زندگی روزمره ملموس شد. همزمان، کشور وارد ششمین سال متوالی خشکسالی شد و ذخایر سدها به کمترین سطح دهه‌های اخیر رسید. این همزمانی بحران برق و آب، سوال‌هایی درباره پایداری شبکه، نحوه مدیریت منابع و راهکارهای مقابله با بحران ایجاد کرد. شایان توجه است که این چالش‌ها فقط محدود به کمبود منابع نبوده، بلکه به مسائلی همچون افزایش مصرف، ماینرهای غیرمجاز، ناترازی شبکه و محدودیت در صادرات و واردات برق نیز مرتبط است. در همین راستا در گفت‌وگو با عباس علی‌آبادی، وزیر نیرو، جزئیات ناترازی در بخش آب و برق، اقدامات وزارت نیرو در مدیریت تولید و مصرف و همچنین چشم‌انداز توسعه انرژی‌های تجدیدپذیر بررسی شد.
یارانه مستقیم به‌خانوارها از محل حذف ارز ترجیحی پرداخت می‌شود؛
روزنامه شماره ۶۴۷۸

شارژ ارزی کالابرگ

تیم اقتصادی دولت تصمیم گرفت منابع حاصل از حذف ارز ترجیحی کالاهای اساسی را به‌جای تخصیص در ابتدای زنجیره واردات، در قالب کالابرگ به خانوارهای ایرانی تخصیص دهد. تصمیمی که به‌عنوان یکی از مهم‌ترین تغییرات سیاست حمایتی و ارزی سال‌های اخیر، می‌تواند نقطه پایانی بر یکی از پرچالش‌ترین ابزارهای اقتصادی سال‌های اخیر باشد. بر اساس اعلام رسمی، ارز ترجیحی نهاده‌ها و کالاهای اساسی حذف و تامین ارز این اقلام از تالار دوم مرکز مبادله انجام می‌شود و معادل منابع آزادشده، حمایت معیشتی به‌صورت اعتبار کالابرگ برای تمام دهک‌های درآمدی در نظر گرفته شده است. مطابق این سیاست، یارانه‌ای که پیش از این به‌طور غیرمستقیم و از مسیر واردکنندگان پرداخت می‌شد، اکنون به‌صورت شفاف و قابل ردیابی به مصرف‌کننده نهایی می‌رسد. دولت اعلام کرده است که برای هر فرد، یک‌میلیون تومان اعتبار کالابرگ در نظر گرفته شده که به‌صورت یکجا برای چهارماه، معادل چهار‌میلیون تومان شارژ می‌شود و صرفا امکان خرید اقلام مشخص از فروشگاه‌های طرف قرارداد را دارد. هدف اصلی این تغییر، کاهش رانت، افزایش کارآیی یارانه‌ها و اطمینان از اصابت منابع حمایتی به معیشت خانوارها عنوان شده است. در عین حال، دولت تاکید کرده که برخی اقلام حساس مانند دارو و گندم همچنان از شمول حذف ارز ترجیحی مستثنی خواهند بود. این تصمیم در بستری اتخاذ شده است که اسناد پشتیبان بودجه ۱۴۰۵ نیز نظام چندنرخی ارز و سیاست تثبیت نرخ‌های ترجیحی را ناکارآمد و عامل تشدید بی‌ثباتی ارزی و تورمی ارزیابی می‌کنند. از نگاه تدوین‌کنندگان این اسناد، انتقال یارانه از ابتدای زنجیره به انتهای آن، تنها مسیر ممکن برای افزایش شفافیت و کاهش فشارهای ساختاری بر اقتصاد است. تصمیم دولت برای حذف ارز ترجیحی با استقبال مشروط نمایندگان مجلس همراه بوده است؛ به‌طوری‌که اعضای کمیسیون‌های اصل ۹۰، اقتصادی و انرژی ضمن تاکید بر ضرورت این اقدام، خواستار شفاف‌سازی تیم اقتصادی دولت درباره میزان افزایش قیمت کالاهای اساسی، آثار تورمی این سیاست و جزئیات پرداخت یارانه جبرانی به مردم شده‌اند.
ایران چگونه پل ارتباطی با کاراکاس را حفظ کند؟
روزنامه شماره ۶۴۷۸

بازتعریف دیپلماسی در آمریکای لاتین

تحولات در ونزوئلا افکار عمومی و تصمیم‌گیرندگان بسیاری از کشورها را به خود مشغول کرده است. روشن است که ترامپ از منطق مرکانتیلیستی در چارچوب دکترین مونرو و حفظ سلطه آمریکا بر حیاط‌خلوت خود در آمریکای لاتین تبعیت می‌کند. با این‌حال در ایران، این تحولات دو پرسش مهم را به میان کشیده است؛ نخست آنکه آمریکا چه سیاستی را در قبال کاراکاس دنبال می‌کند و دیگر آنکه ایران باید از چه روندی در قبال تحولات آتی پیروی کند؟ یورونیوز در گزارشی نوشت که سقوط مادورو تنها یک تحول داخلی در ونزوئلا تلقی نمی‌شود، این رویداد برای تهران اهمیت مضاعفی دارد؛ زیرا ونزوئلا در سال‌های اخیر متحد نزدیک ایران بوده است. در این بین ایران نیز با محکوم کردن آنچه «تجاوز نظامی آمریکا» خوانده است، بر ضرورت پاسخ‌گو کردن طراحان و عاملان این اقدام تاکید کرد. دو کارشناس مسائل بین‌الملل به «دنیای‌اقتصاد» گفتند که ایران باید ضمن رصد دقیق تحولات در کاراکاس، یک سیاست واقع‌گرایانه مبنی بر پذیرش واقعیت موجود را در پیش بگیرد و پل ارتباطی با دولت جدید را در دستورکار داشته باشد.
سیگنال رکود از اسناد تجاری مخابره شد؛
روزنامه شماره ۶۴۷۸

شوک جنگی به چک برگشتی

شوک ناشی از جنگ ۱۲روزه در تابستان امسال، اثر معناداری بر وضعیت مبادلات تجاری و چک‌های برگشتی برجای گذاشت و آمارها را به سطوح کم‌سابقه‌ای رساند. گزارش بانک مرکزی نشان می‌دهد نسبت مبلغ چک‌های برگشتی به کل چک‌های مبادله‌شده که در تیرماه به رکورد ۲۲.۶درصد رسید، در مرداد و شهریور نیز در سطوح بالای ۱۸درصد باقی ماند. از نظر تعداد نیز سهم چک‌های برگشتی از کل در تیرماه به بالاترین رقم از سال ۱۳۹۹ رسید.
«دنیای‌اقتصاد» بررسی کرد؛
روزنامه شماره ۶۴۷۸

حواله‌فروشی در بازار خودرو

بازار خرید و فروش «حواله خودرو» بار دیگر رونق گرفته است. حواله‌ها عمدتا از سه مسیر برندگان طرح‌های فروش موسوم به لاتاری، پرسنل شرکت‌های خودروساز و نمایندگی‌های فروش در بازار معامله می‌شوند. افزایش شکاف میان قیمت کارخانه و بازار آزاد، مهم‌ترین محرک احیای این بازار غیررسمی به شمار می‌رود. اختلاف قیمتی که تحت‌تاثیر رشد نرخ ارز، تورم عمومی و تشدید انتظارات تورمی دوباره به سطوح قابل‌توجهی رسیده و «شانس خرید خودرو از کارخانه» را به کالایی قابل معامله تبدیل کرده است.

یکشنبه، ۱۴ دی ۱۴۰۴

اقتصاد ونزوئلا چگونه فروپاشید؟
روزنامه شماره ۶۴۷۷

تهاجم آمریکا به ونزوئلا و دستگیری مادورو

دیروز شنبه وقتی مردم ونزوئلا از خواب بیدار شدند خود را با خبری شوکه‌کننده مواجه دیدند: رئیس‌جمهوری که تا لحظه آخر دم از ایستادگی می‌زد و مردم خود را برای مقابله با امپریالیسم آمریکا مسلح کرده بود، در کوتاه‌ترین زمان ممکن همچون برف آب شد و به‌دست نیروهای دلتای آمریکایی اسیر و به خارج از کشورش برده شد. «کیت ماهر» در گزارش دیروز شنبه برای سی‌ان‌ان نوشت، دونالد ترامپ اعلام کرد که نیکولاس مادورو، رئیس‌جمهور ونزوئلا و همسرش روی عرشه ناو جنگی «یواس‌اس ایوو جیما» در حال انتقال به سمت نیویورک هستند. ترامپ صبح دیروز شنبه در مصاحبه‌ای تلفنی با فاکس نیوز گفت: «بله، [ناو] ایوو جیما؛ بالگردها آنها را خارج کردند و با یک پرواز عالی با بالگرد منتقل شدند؛ مطمئنم که لذت برده‌اند. اما به یاد داشته باشید که آنها آدم‌های زیادی را کشته‌اند.» ترامپ در پاسخ به سوالی درباره راه‌های خروجی که پیش پای مادورو گذاشته بود، گفت: «خب، در اصل من گفتم تو باید دست بکشی. تو باید تسلیم شوی.» آسوشیتدپرس گزارش داد که حمله آمریکا به ونزوئلا و دستگیری مادورو کمتر از ۳۰دقیقه به طول انجامید.
سه صاحب‌نظر اقتصادی به پرسش «دنیای‌اقتصاد» پاسخ دادند؛
روزنامه شماره ۶۴۷۷

سودآوری؛ قربانی دخالت دولت

صنعت ایران دچار یک چالش ساختاری شده است؛ افزایش تولید به قیمت زیان اقتصادی. در سال‌های اخیر به مرور به ظرفیت تولید واحدهای پتروشیمی، صنایع معدنی و حتی بخش کشاورزی افزوده شده است. با این حال، بررسی‌ها نشان می‌دهد که فعالیت در این واحدها نه تنها به لحاظ اقتصادی سودآور نیست، بلکه این فرآیند، با مصرف سرمایه‌های فیزیکی و انسانی کشور، رانت عظیمی را برای عده‌ای محدود ایجاد کرده است. در همین راستا سه صاحب‌نظر اقتصادی در گفت‌وگو با «دنیای‌اقتصاد» ریشه‌های این انحراف را در صنعت بررسی کردند. این کارشناسان معتقدند «دخالت‌های بی‌پایان دولت در همه ابعاد صنعت»، «قفل شدن شریان‌های تجارت خارجی» و «ظهور شبکه‌ پیچیده و قدرتمند وابسته به رانت دولتی» این ساختار بیمار را به اقتصاد ایران تحمیل کرده است. به گفته این صاحب‌نظران، خروج از بن‌بست کنونی، مستلزم «بازتعریف حکمرانی اقتصادی»، «مسدود کردن گلوگاه‌های فساد» و «بازسازی ساختار سیاست خارجی بر اساس ایجاد منافع متقابل با سایر کشورها» است .
روزنامه شماره ۶۴۷۷

تاکید رهبری بر ثبات اقتصادی

پایگاه اطلاع‌رسانی دفتر مقام معظم رهبری: رهبر معظم انقلاب اسلامی صبح دیروز در سالروز میلاد مبارک مولی‌الموحدین حضرت علی‌بن‌ابیطالب(ع) و ششمین سالگرد شهادت سردار سلیمانی، در دیدار خانواده‌های معظم شهیدان جنگ ۱۲روزه (شهدای اقتدار)، عدالت و تقوای امیرمومنان را دو قله مورد نیاز کشور و واجب‌ترین خصوصیات برای اداره جامعه خواندند و با تاکید بر لزوم هوشیاری و تقویت وحدت ملی در مقابل «جنگ نرم» دشمنان، گفتند: این جنگِ مبتنی بر «فریب و دروغ و تهمت و شایعه» همان جنگی است که دشمنان حکومت علوی پس از شکست‌های نظامی در مقابل آن حضرت در پیش گرفتند تا مانع تحقق اهداف ایشان شوند.
رویداد بزرگ صنعت ساختمان به میزبانی گروه رسانه‌ای «دنیای‌اقتصاد» ۱۶دی برگزار می‌شود؛
روزنامه شماره ۶۴۷۷

رصد مسکن از برج میلاد

بزرگ‌ترین رویداد صنعت ساختمان، سه‌شنبه این هفته، در برج میلاد تهران برگزار می‌شود. دومین همایش سالانه چشم‌انداز صنعت ساختمان قصد دارد با بررسی پیامدهای «ریسک‌های اقتصادی و سیاسی» در بخش مسکن، مجموعه‌ سیاست‌های کوتاه‌مدت و میان‌مدت را برای «رکودزدایی از بازار ساخت و خرید خانه» از طریق بحث در پنل‌های تخصصی، شناسایی و به سیاستگذار ارائه کند. کارشناسان همچنین در این همایش به تشریح روند قیمت مسکن خواهند پرداخت. گروه مسکن «دنیای‌اقتصاد» به بهانه این رویداد، بسته محرک‌های جدید «سرمایه‌گذاری ساختمانی» در اتحادیه اروپا را مورد بررسی قرار داد.

پنجشنبه، ۱۱ دی ۱۴۰۴

رئیس کل جدید بانک مرکزی: بساط ارز چند نرخی را جمع می‌کنیم؛
روزنامه شماره ۶۴۷۶

پایان رانت‌پاشی دلاری؟

رئیس کل جدید بانک مرکزی در حالی اولین روز کاری خود را در میرداماد آغاز کرد که به یکی از چالشی‌ترین بحث‌های سیاستگذاری در ایران اشاره کرد و وعده داد «بساط ارز چند نرخی را جمع خواهیم کرد.» پس از آغاز جنگ تحمیلی، دولت سیاست ارز چندگانه را آغاز کرد با این نیت که با تخصیص ارز ارزان به واردات نهاده‌های تولید، کالاها را ارزان‌تر به دست مصرف‌کنندگان می‌رساند. این سیاست تقریبا در همه دوران پس از انقلاب (به جز دهه۸۰) جاری و ساری بوده؛ سیاستی که نه فقط اهداف دولت را محقق نکرد، بلکه به تحقق اهداف رانت‌خوارانی کمک کرد که هر یک تلاش داشتند از چوب حراج دولت به منابع ارزی، بیشترین بهره را ببرند. درحالی‌که نرخ تورم به ۵۲درصد رسید، مدیران سابق بانک مرکزی بر این باور بودند که با اختصاص ارز ارزان به واردکنندگان می‌توانند سیاست ضد تورمی را دنبال کنند؛ استراتژی‌ای که شکست آن از پیش عیان بود. باید دید عبدالناصر همتی می‌تواند بر مشکلات موجود در مسیر تک‌نرخی کردن ارز فائق آید؟
آمار ۹ ماهه گمرک منتشر شد؛
روزنامه شماره ۶۴۷۶

تجارت در سراشیبی

جدیدترین آمار گمرک از تجارت خارجی ایران در ۹ماه نخست سال جاری، افت ۵.۷۸درصدی در ارزش صادرات و کاهش ۱۵.۲۳درصدی در ارزش واردات را نشان می‌دهد. این در حالی است که وزن کالاهای صادراتی و وارداتی افزایش داشته است. کارشناسان معتقدند افت ارزش صادرات ناشی از «محدودیت شرکای تجاری» و «فروش کالاهای با ارزش افزوده پایین» است. همچنین «محدود شدن واردات طلا به کشور» و «افت واردات ماشین آلات» به‌عنوان دلایل کاهش ارزش واردات ذکر می‌شود؛ آماری که می‌تواند نشانه دیگری از عمق رکود در بخش تولید باشد.
چرا اهداف رشد بخش صنعت و معدن محقق نخواهد شد؟
روزنامه شماره ۶۴۷۶

شکست برنامه در ابتدای راه

برنامه‌های توسعه، قطب‌نمای مسیر اقتصاد کشور محسوب می‌شوند. با این حال، به نظر می‌رسد که حداقل در بخش صنعت، برنامه ۵ساله هفتم پیشرفت، در ابتدای مسیر اجرا شکست خورده است. این برنامه رشد سالانه ۸.۵درصدی صنعت و رشد ۱۳درصدی معدن را تکلیف کرده است. با توجه به رشد ۱.۶درصدی صنعت در سال گذشته و رشد منفی ۱.۱درصدی در ۶ماه نخست ۱۴۰۴، جبران عقب‌ماندگی از برنامه در ۳سال آینده عملا امکان‌پذیر نخواهد بود؛ روندی که به تضعیف اصل برنامه‌محوری در اقتصاد ایران منجر خواهد شد.
آیا سال۲۰۲۶ سال تعیین‌تکلیف بحران‌هاست یا تداوم آنها؟
روزنامه شماره ۶۴۷۶

همه سناریوهای اقتصاد ۲۰۲۶

امروز، ایالات متحده بزرگ‌ترین تجمیع قوای نظامی را در کارائیب از زمان بحران موشکی کوبا دارد. فرستادگان آمریکا، روسیه و اوکراین در مورد پیشنهاد آتش‌بس برای اوکراین بحث می‌کنند؛ درحالی‌که ولادیمیر پوتین همچنان به تشدید جنگ ادامه می‌دهد. ایالات متحده یک ژنرال سه‌ستاره را در اسرائیل منصوب کرد تا بر آتش‌بس در غزه نظارت کند. دونالد ترامپ در حال برنامه‌ریزی اجلاس پکن است که ممکن است سرنوشت تایوان و همچنین رقابت ما را با چین در زمینه‌های فناوری‌های پیشرفته و هوش مصنوعی تعیین کند.

چهارشنبه، ۱۰ دی ۱۴۰۴

نقشه شورای عالی شهرسازی و معماری چیست؟
روزنامه شماره ۶۴۷۵

۴ محدودیت آبی توسعه تهران

دولت با «تاخیر قابل‌توجه»، سرانجام برای «آینده آبی تهران»، تصمیم‌گیری می‌کند. نقشه‌ای که در شورای عالی شهرسازی و معماری کشور برای «سازگاری استان‌های تهران و البرز» با «محدودیت‌های شدید منابع آب‌شرب» ترسیم شده، در صورت تصویب نهایی، ۴محدودیت برای بارگذاری‌های ساختمانی، صنعتی و عمرانی اعمال خواهد کرد. محدودیت ساختمانی به معنای «منع بارگذاری» نیست، بلکه «اختیارات کمیسیون ماده ۵ تهران در افزایش سقف مجوزهای ساختمانی فراتر از طرح تفصیلی» را سلب می‌کند. دو محدودیت دیگر متوجه احداث شهرک‌های صنعتی جدید و صنایع مستقر در داخل شعاع ۱۲۰ کیلومتری تهران است و خط‌قرمز چهارم نیز «تعریف پروژه عمرانی در دو استان» را به «تاییدیه وزارت نیرو» منوط خواهد کرد. بررسی‌های «دنیای‌اقتصاد» درباره این نقشه «سازگاری با کم‌آبی» نشان می‌دهد، محدودیت‌های چهارگانه از سه منظر محل نقد است. فعالیت‌های اقتصادی مولد می‌تواند از این نقشه «اثر منفی» دریافت کنند. از طرفی، «تعریف کریدورهای غیررسمی» می‌تواند امضاهای طلایی را برای پاک‌کردن خطوط ایجاد کند که در نهایت هزینه فعالان اقتصادی را بیشتر می‌کند. ابهام سوم نیز «غیبت فرمول‌های اقتصادی جلوگیری از اسراف آبی در داخل تهران» است.
گزارش میدانی «دنیای‌اقتصاد» از اعتراضات اخیر؛
روزنامه شماره ۶۴۷۵

پاسخ دولت به مطالبات بازاریان

«به ما گفتند مغازه‌ها را باز کنید»، این را یکی از کسبه پاساژ علاءالدین می‌گوید. دو روز بعد از اعتراض به قیمت ارز و وضعیت معیشت که از بازار علاءالدین و چارسو شروع شد؛ فضا تقریبا آرام است. رفت و آمد در این منطقه به صورت عادی در جریان است و مغازه‌ها باز هستند. با این حال زیر پل حافظ و حوالی هر دو پاساژ حضور نیروی انتظامی کاملا محسوس است. همه چیز آرام‌تر از دو روز پیش به نظر می‌رسد، اما کسبه همچنان معترض هستند. اغلب تمایلی به گفت‌وگو ندارند. می‌گویند «حوصله دردسر نداریم». با این حال؛ کرکره مغازه‌ها را بالا کشیدند، اما همچنان به وضعیت بازار معترضند.
قیمت کدام خوراکی‌ها داغ‌تر است؟
روزنامه شماره ۶۴۷۵

تورم ۱۴ قلم کالای پرمصرف

بررسی «دنیای‌ اقتصاد» از ۱۴ خوراکی پرمصرف در آذرماه نشان می‌دهد تورم نقطه به نقطه بیشتر این کالاها از مرز ۵۰درصد عبور کرده و در اقلامی مانند برنج و برخی حبوبات حتی به بیش از ۱۵۰درصد هم رسیده است. افزایش شدید تورم خوراکی‌ها بیشترین فشار را بر خانوارهای کم‌درآمد وارد می‌کند؛ زیرا این گروه‌های درآمدی باید بخش بزرگی از درآمد خود را صرف تامین مواد غذایی کنند. همچنین بررسی‌های میدانی حاکی از کاهش توزیع روغن خوراکی در فروشگاه‌ها طی هفته‌های اخیر است.
کشورهای توسعه‌یافته بودجه تحقیق‌وتوسعه‌ را روی چه حوزه‌هایی متمرکز کرده‌اند؟
روزنامه شماره ۶۴۷۵

حکمرانی انرژی در پنج فاز

روند ۵۰ساله سرمایه‌گذاری در تحقیق و توسعه انرژی نشان می‌دهد که کشورها به سمت تنوع‌بخشی در سبد انرژی حرکت کرده‌اند. سیاست‌های انرژی در دهه۱۹۷۰ بر توسعه فناوری‌ هسته‌‌ای و فسیلی متمرکز بود. از دهه‌۲۰۰۰ توسعه فناوری‌های سبز اولویت پیدا کرد و در ۱۰ سال گذشته، دیجیتالی‌سازی محور اصلی بوده است. با این حال، سیاستگذاری در ایران همواره یک گام عقب‌تر از روندهای جهانی بوده است.

سه‌شنبه، ۰۹ دی ۱۴۰۴

«دنیای‌اقتصاد» روند نرخ حقیقی ارز در یک دهه را بررسی کرد؛
روزنامه شماره ۶۴۷۴

تصویر دلار با تعدیل تورمی

بررسی‌های «دنیای‌اقتصاد» از تحولات بازار ارز نشان می‌دهد نرخ حقیقی ارز در ایران بار دیگر به سطحی کم‌سابقه رسیده و در هفته نخست دی‌ماه۱۴۰۴ رکورد ۶۳ماه اخیر را شکسته است؛ سطحی که آخرین‌بار در مهرماه۱۳۹۹ و همزمان با اوج‌گیری فشار حداکثری تحریم‌ها تجربه شده بود. نرخ حقیقی ارز که با تعدیل نرخ اسمی ارز نسبت به تفاوت تورم داخلی و خارجی محاسبه می‌شود، تصویری دقیق‌تر از وضعیت واقعی پول ملی ارائه می‌دهد و افزایش آن به معنای تضعیف قدرت خرید واقعی ریال است. داده‌ها نشان می‌دهد پس از سال۱۳۹۷ و خروج آمریکا از برجام، این شاخص وارد یک روند افزایشی ساختاری شده و به‌تدریج به آینه‌ای از سطح نااطمینانی سیاسی و محدودیت‌های خارجی اقتصاد ایران تبدیل شده است. کارشناسان دو عامل اصلی را در جهش‌های اخیر نرخ ارز و نرخ حقیقی ارز موثر می‌دانند: نخست، تداوم نااطمینانی سیاسی ناشی از نبود چشم‌انداز روشن در روابط خارجی و دوم، کاهش درآمدهای نفتی و محدودیت در بازگشت ارز حاصل از صادرات. وضعیت مزمن «نه جنگ و نه صلح» باعث شده است نااطمینانی به یک ویژگی دائمی اقتصاد ایران تبدیل شود و انتظارات تورمی و تقاضا برای دارایی‌هایی نظیر ارز تقویت شود. از سوی دیگر، وابستگی بالای اقتصاد به نفت موجب شده است هرگونه اختلال در صادرات یا دسترسی به منابع ارزی، توان سیاستگذار در مدیریت بازار ارز را به‌شدت تضعیف کند. در کنار این عوامل، تداوم نظام ارزی چندنرخی و سیاست‌های سرکوب ارزی نیز به تشدید بی‌ثباتی دامن زده است. تجربه سال‌های گذشته نشان می‌دهد تثبیت دستوری نرخ ارز، اگرچه در کوتاه‌مدت ثبات ظاهری ایجاد می‌کند، اما در بلندمدت با انباشت عدم تعادل، زمینه‌ساز جهش‌های شدید ارزی می‌شود. عبور نرخ حقیقی ارز از سقف‌های پیشین، هشداری جدی است که بدون کاهش نااطمینانی سیاسی، اصلاح سیاست‌های ارزی و بهبود روابط خارجی، احتمال تداوم این روند و تحمیل هزینه‌های بیشتر به اقتصاد و معیشت خانوارها وجود دارد.
فرانس ۲۴ و الجزیره سناریوهای نشست مارآلاگو برای ایران را بررسی کردند؛
روزنامه شماره ۶۴۷۴

چراغ قرمز ترامپ به «بی‌بی»

فرانس۲۴ و الجزیره گزارش دادند که دیدار نخست‌وزیر اسرائیل و رئیس‌جمهور آمریکا در فلوریدا، به‌رغم تمرکز بر پرونده ایران، بیش از هر چیز بر تلاش کاخ سفید برای مدیریت بحران در خاورمیانه از جمله در غزه تاکید خواهد داشت. رئیس‌جمهور آمریکا از شعله‌ور شدن مجدد درگیری‌ها در غرب آسیا بیم داشته و در تلاش است تا مانع اقدامات تنش‌ زای بیشتر از سوی نخست‌وزیر اسرائیل شود.
در کمیسیون تلفیق؛
روزنامه شماره ۶۴۷۴

کلیات بودجه رد شد

رد کلیات لایحه بودجه در کمیسیون تلفیق، بار دیگر شکاف میان نگاه دولت و مجلس به دخل و خرج ۱۴۰۵ کشور را آشکار کرد. اگرچه انتظار می‌رفت پس از چند روز جلسات فشرده و فرصت ۴۸ساعته صحن، توافقی بر سر موارد اختلافی حاصل شود، اما نمایندگان کمیسیون تلفیق با اکثریت قاطع، کلیات لایحه را رد کردند. اعضای کمیسیون معتقدند بودجه پیشنهادی دولت با الزامات برنامه هفتم توسعه فاصله معناداری دارد و توان واقعی کشور در آن دست‌کم گرفته شده است. از افزایش ۲۰درصدی حقوق کارکنان که به گفته نمایندگان با تورم بالای ۴۰درصد همخوانی ندارد تا بی‌توجهی به بحران آب، ناترازی انرژی و کاهش سهم فرهنگ. مجموعه‌ای از این ایرادات باعث شد لایحه نتواند نظر کمیسیون تلفیق را جلب کند؛ هرچند افزایش ۲درصدی مالیات ارزش افزوده محل اختلاف‌نظر بود، اما محور اصلی انتقادات، عدم انطباق بودجه۱۴۰۵ با واقعیت‌های اقتصادی و احکام برنامه هفتم عنوان می‌شود.
رئیس کل بانک مرکزی چه سیاست‌هایی را دنبال خواهد کرد؟
روزنامه شماره ۶۴۷۴

بازگشت همتی به میرداماد

عبدالناصر همتی، رئیس‌کل بانک مرکزی، دوباره به ساختمان میرداماد بازگشت. روز گذشته، معاون ارتباطات و اطلاع‌رسانی دفتر رئیس‌جمهور اعلام کرد: «با نظر و تصمیم رئیس‌جمهور، عبدالناصر همتی رئیس‌کل بانک مرکزی خواهد شد.»
فاز صعودی قیمت‌ها پایان یافت؟
روزنامه شماره ۶۴۷۴

عقبگرد همه بازارها

همه بازارهای دارایی دیروز وارد فاز کاهشی شدند. بازار ارز و طلا پس از ثبت سقف‌های تاریخی، با افت معنادار قیمت دلار، سکه و طلای ۱۸عیار مواجه شد؛ عقبگردی که همزمان با افزایش عرضه رسمی، فروش شمش طلا و تشدید نظارت بر تعهدات ارزی رخ داد. بازار سهام نیز پس از رالی صعودی ۲۱روزه، اصلاح را تجربه کرد؛ به‌طوری‌که شاخص کل ۰.۸۹درصد افت کرد و شاخص هموزن با کاهش شدیدتر، فشار فروش در سهام کوچک و متوسط را منعکس ساخت.

دوشنبه، ۰۸ دی ۱۴۰۴

فشار کسری بودجه دولت به صنایع منتقل می‌شود؟
روزنامه شماره ۶۴۷۳

شمشیر دو لبه مالیات‌ها

امسال برای صاحبان صنایع بدون تردید یکی از سخت‌ترین دوره‌ها برای فعالیت اقتصادی بوده است. «تابستان بدون برق»، «زمستان بدون گاز»، «فقدان سرمایه مورد نیاز برای تولید» و «مشکل جذب نیروی کار»، نفس تولید را به شماره انداخته است. حالا با انتشار محتوای لایحه بودجه، نگرانی‌ها نسبت به آینده «صنعت ایران» افزایش یافته است. رشد درآمدهای مالیاتی در بودجه۱۴۰۵، از دو کانال، صنعت را در فشار حداکثری قرار می‌دهد. نرخ ۱۲درصدی مالیات ارزش افزوده، بحران کمبود تقاضا را تعمیق می‌کند؛ این مساله به کاهش درآمد بنگاه‌ها منجر خواهد شد. از سوی دیگر، افزایش مالیات‌ها باعث کاهش دستمزد حقیقی کارگران صنعتی می‌شود و به موج مهاجرت نیروی انسانی از بخش صنعت دامن می‌زند. به‌دلیل مشکلات مذکور پیش‌بینی می‌شود روند جاری تعطیلی بنگاه‌ها، در سال آینده نیز با سرعت بیشتری ادامه پیدا کند. در نتیجه این فرآیند و تعطیلی واحدهای تولیدی، نه تنها درآمدهای مالیاتی مورد انتظار دولت محقق نمی‌شود، بلکه بحران بیکاری و رکود تورمی در بخش صنعت نیز تشدید خواهد شد.
السودانی در تلاش برای از سرگیری گفت‌وگوها میان ایران و آمریکا است؛
روزنامه شماره ۶۴۷۳

عراق، میانجی ایران و آمریکا؟

با افزایش تحرکات دیپلماتیک در منطقه، عراق بار دیگر در آستانه ایفای نقشی کلیدی به‌عنوان میانجی میان ایران و آمریکا قرار گرفته است. بغداد که به‌دلیل موقعیت ژئوپلیتیک و پیوندهای سیاسی با هر دو طرف، همواره از تنش میان تهران و واشنگتن آسیب دیده است، اکنون می‌کوشد میزبان دور تازه‌ای از گفت‌وگوها باشد. نخست‌وزیر عراق از آمادگی دو طرف برای مذاکره در بغداد خبر داد.
دولت تلاش می‌کند بودجه بدون‌کسری داشته باشد؛
روزنامه شماره ۶۴۷۳

دفاع پزشکیان از لایحه بودجه در مجلس

روز گذشته بررسی گزارش کمیسیون تلفیق در مورد کلیات لایحه بودجه سال ۱۴۰۵ کل کشور در دستورکار نمایندگان قرار داشت و مسعود پزشکیان، رئیس‌جمهور که سه‌شنبه هفته گذشته لایحه بودجه را تقدیم مجلس کرده بود، با هدف دفاع از کلیات لایحه بودجه در صحن علنی مجلس شورای اسلامی حاضر شد. در ادامه این نشست گزارش کمیسیون تلفیق لایحه بودجه ۱۴۰۵ قرائت شد و در نهایت با توجه به درخواست این کمیسیون ۴۸ ساعت فرصت داده شد تا تلفیق بتواند بررسی‌های لازم را انجام دهد و نظر نهایی خود را اعلام کند. بر این اساس رای‌گیری در خصوص کلیات لایحه بودجه در روز سه‌شنبه انجام خواهد شد. رئیس‌جمهور در دفاع از لایحه بودجه سال ۱۴۰۵ با بیان اینکه منابع و مصارف بودجه عمومی دولت بالغ بر ۵ هزار و ۹۵۰‌میلیارد ریال است، اظهار کرد: سال جاری از لحاظ تدوین بودجه تفاوت جدی با سایر سال‌ها داشت. امسال عظیم‌ترین خشکسالی نیم‌قرن اخیر را پشت سر گذاشتیم. قیمت نفت در بازار جهانی کاهش شدید داشت و منابع حاصل از صادرات نفت کاهش یافت.
اقتصاد ایران در نیم‌سال اول کوچک‌تر شد؛
روزنامه شماره ۶۴۷۳

رشد از نگاه بانک‌ مرکزی

انتشار آمار رشد اقتصادی از سوی بانک مرکزی، درجا‌زدن اقتصاد در نیم‌سال نخست را تایید کرد. بر اساس آماری که نه از مسیر رسمی، بلکه از طریق یک خبرگزاری منتشر شده، رشد اقتصادی ایران در ۶ماه نخست سال جاری منفی ۰.۶درصد ثبت شده است؛ رشد اقتصادی بدون نفت نیز در محدوده منفی۰.۸درصد قرار گرفته است. این ارقام از تداوم رکود در بخش‌های واقعی اقتصاد حکایت دارد. کارشناسان ریسک سیاست خارجی و عدم ثبات اقتصاد کلان را عامل بروز این وضعیت می‌دانند.