شماره روزنامه ۶۴۷۶
|

رئیس کل جدید بانک مرکزی: بساط ارز چند نرخی را جمع می‌کنیم؛

رئیس کل جدید بانک مرکزی در حالی اولین روز کاری خود را در میرداماد آغاز کرد که به یکی از چالشی‌ترین بحث‌های سیاستگذاری در ایران اشاره کرد و وعده داد «بساط ارز چند نرخی را جمع خواهیم کرد.» پس از آغاز جنگ تحمیلی، دولت سیاست ارز چندگانه را آغاز کرد با این نیت که با تخصیص ارز ارزان به واردات نهاده‌های…

نقشه شورای عالی شهرسازی و معماری چیست؟

دولت با «تاخیر قابل‌توجه»، سرانجام برای «آینده آبی تهران»، تصمیم‌گیری می‌کند. نقشه‌ای که در شورای عالی شهرسازی و معماری کشور برای «سازگاری استان‌های تهران و البرز» با «محدودیت‌های شدید منابع آب‌شرب» ترسیم شده، در صورت تصویب نهایی، ۴محدودیت برای بارگذاری‌های ساختمانی، صنعتی و عمرانی اعمال خواهد…

اخبار آرشیو روزنامه

    پنجشنبه، ۱۱ دی ۱۴۰۴
  • رئیس کل جدید بانک مرکزی: بساط ارز چند نرخی را جمع می‌کنیم؛

    روزنامه شماره ۶۴۷۶

    پایان رانت‌پاشی دلاری؟

    رئیس کل جدید بانک مرکزی در حالی اولین روز کاری خود را در میرداماد آغاز کرد که به یکی از چالشی‌ترین بحث‌های سیاستگذاری در ایران اشاره کرد و وعده داد «بساط ارز چند نرخی را جمع خواهیم کرد.» پس از آغاز جنگ تحمیلی، دولت سیاست ارز چندگانه را آغاز کرد با این نیت که با تخصیص ارز ارزان به واردات نهاده‌های تولید، کالاها را ارزان‌تر به دست مصرف‌کنندگان می‌رساند. این سیاست تقریبا در همه دوران پس از انقلاب (به جز دهه۸۰) جاری و ساری بوده؛ سیاستی که نه فقط اهداف دولت را محقق نکرد، بلکه به تحقق اهداف رانت‌خوارانی کمک کرد که هر یک تلاش داشتند از چوب حراج دولت به منابع ارزی، بیشترین بهره را ببرند. درحالی‌که نرخ تورم به ۵۲درصد رسید، مدیران سابق بانک مرکزی بر این باور بودند که با اختصاص ارز ارزان به واردکنندگان می‌توانند سیاست ضد تورمی را دنبال کنند؛ استراتژی‌ای که شکست آن از پیش عیان بود. باید دید عبدالناصر همتی می‌تواند بر مشکلات موجود در مسیر تک‌نرخی کردن ارز فائق آید؟
  • آمار ۹ ماهه گمرک منتشر شد؛

    روزنامه شماره ۶۴۷۶

    تجارت در سراشیبی

    جدیدترین آمار گمرک از تجارت خارجی ایران در ۹ماه نخست سال جاری، افت ۵.۷۸درصدی در ارزش صادرات و کاهش ۱۵.۲۳درصدی در ارزش واردات را نشان می‌دهد. این در حالی است که وزن کالاهای صادراتی و وارداتی افزایش داشته است. کارشناسان معتقدند افت ارزش صادرات ناشی از «محدودیت شرکای تجاری» و «فروش کالاهای با ارزش افزوده پایین» است. همچنین «محدود شدن واردات طلا به کشور» و «افت واردات ماشین آلات» به‌عنوان دلایل کاهش ارزش واردات ذکر می‌شود؛ آماری که می‌تواند نشانه دیگری از عمق رکود در بخش تولید باشد.
  • چرا اهداف رشد بخش صنعت و معدن محقق نخواهد شد؟

    روزنامه شماره ۶۴۷۶

    شکست برنامه در ابتدای راه

    برنامه‌های توسعه، قطب‌نمای مسیر اقتصاد کشور محسوب می‌شوند. با این حال، به نظر می‌رسد که حداقل در بخش صنعت، برنامه ۵ساله هفتم پیشرفت، در ابتدای مسیر اجرا شکست خورده است. این برنامه رشد سالانه ۸.۵درصدی صنعت و رشد ۱۳درصدی معدن را تکلیف کرده است. با توجه به رشد ۱.۶درصدی صنعت در سال گذشته و رشد منفی ۱.۱درصدی در ۶ماه نخست ۱۴۰۴، جبران عقب‌ماندگی از برنامه در ۳سال آینده عملا امکان‌پذیر نخواهد بود؛ روندی که به تضعیف اصل برنامه‌محوری در اقتصاد ایران منجر خواهد شد.
  • آیا سال۲۰۲۶ سال تعیین‌تکلیف بحران‌هاست یا تداوم آنها؟

    روزنامه شماره ۶۴۷۶

    همه سناریوهای اقتصاد ۲۰۲۶

    امروز، ایالات متحده بزرگ‌ترین تجمیع قوای نظامی را در کارائیب از زمان بحران موشکی کوبا دارد. فرستادگان آمریکا، روسیه و اوکراین در مورد پیشنهاد آتش‌بس برای اوکراین بحث می‌کنند؛ درحالی‌که ولادیمیر پوتین همچنان به تشدید جنگ ادامه می‌دهد. ایالات متحده یک ژنرال سه‌ستاره را در اسرائیل منصوب کرد تا بر آتش‌بس در غزه نظارت کند. دونالد ترامپ در حال برنامه‌ریزی اجلاس پکن است که ممکن است سرنوشت تایوان و همچنین رقابت ما را با چین در زمینه‌های فناوری‌های پیشرفته و هوش مصنوعی تعیین کند.
    چهارشنبه، ۱۰ دی ۱۴۰۴
  • نقشه شورای عالی شهرسازی و معماری چیست؟

    روزنامه شماره ۶۴۷۵

    ۴ محدودیت آبی توسعه تهران

    دولت با «تاخیر قابل‌توجه»، سرانجام برای «آینده آبی تهران»، تصمیم‌گیری می‌کند. نقشه‌ای که در شورای عالی شهرسازی و معماری کشور برای «سازگاری استان‌های تهران و البرز» با «محدودیت‌های شدید منابع آب‌شرب» ترسیم شده، در صورت تصویب نهایی، ۴محدودیت برای بارگذاری‌های ساختمانی، صنعتی و عمرانی اعمال خواهد کرد. محدودیت ساختمانی به معنای «منع بارگذاری» نیست، بلکه «اختیارات کمیسیون ماده ۵ تهران در افزایش سقف مجوزهای ساختمانی فراتر از طرح تفصیلی» را سلب می‌کند. دو محدودیت دیگر متوجه احداث شهرک‌های صنعتی جدید و صنایع مستقر در داخل شعاع ۱۲۰ کیلومتری تهران است و خط‌قرمز چهارم نیز «تعریف پروژه عمرانی در دو استان» را به «تاییدیه وزارت نیرو» منوط خواهد کرد. بررسی‌های «دنیای‌اقتصاد» درباره این نقشه «سازگاری با کم‌آبی» نشان می‌دهد، محدودیت‌های چهارگانه از سه منظر محل نقد است. فعالیت‌های اقتصادی مولد می‌تواند از این نقشه «اثر منفی» دریافت کنند. از طرفی، «تعریف کریدورهای غیررسمی» می‌تواند امضاهای طلایی را برای پاک‌کردن خطوط ایجاد کند که در نهایت هزینه فعالان اقتصادی را بیشتر می‌کند. ابهام سوم نیز «غیبت فرمول‌های اقتصادی جلوگیری از اسراف آبی در داخل تهران» است.
  • گزارش میدانی «دنیای‌اقتصاد» از اعتراضات اخیر؛

    روزنامه شماره ۶۴۷۵

    پاسخ دولت به مطالبات بازاریان

    «به ما گفتند مغازه‌ها را باز کنید»، این را یکی از کسبه پاساژ علاءالدین می‌گوید. دو روز بعد از اعتراض به قیمت ارز و وضعیت معیشت که از بازار علاءالدین و چارسو شروع شد؛ فضا تقریبا آرام است. رفت و آمد در این منطقه به صورت عادی در جریان است و مغازه‌ها باز هستند. با این حال زیر پل حافظ و حوالی هر دو پاساژ حضور نیروی انتظامی کاملا محسوس است. همه چیز آرام‌تر از دو روز پیش به نظر می‌رسد، اما کسبه همچنان معترض هستند. اغلب تمایلی به گفت‌وگو ندارند. می‌گویند «حوصله دردسر نداریم». با این حال؛ کرکره مغازه‌ها را بالا کشیدند، اما همچنان به وضعیت بازار معترضند.
  • قیمت کدام خوراکی‌ها داغ‌تر است؟

    روزنامه شماره ۶۴۷۵

    تورم ۱۴ قلم کالای پرمصرف

    بررسی «دنیای‌ اقتصاد» از ۱۴ خوراکی پرمصرف در آذرماه نشان می‌دهد تورم نقطه به نقطه بیشتر این کالاها از مرز ۵۰درصد عبور کرده و در اقلامی مانند برنج و برخی حبوبات حتی به بیش از ۱۵۰درصد هم رسیده است. افزایش شدید تورم خوراکی‌ها بیشترین فشار را بر خانوارهای کم‌درآمد وارد می‌کند؛ زیرا این گروه‌های درآمدی باید بخش بزرگی از درآمد خود را صرف تامین مواد غذایی کنند. همچنین بررسی‌های میدانی حاکی از کاهش توزیع روغن خوراکی در فروشگاه‌ها طی هفته‌های اخیر است. 
  • کشورهای توسعه‌یافته بودجه تحقیق‌وتوسعه‌ را روی چه حوزه‌هایی متمرکز کرده‌اند؟

    روزنامه شماره ۶۴۷۵

    حکمرانی انرژی در پنج فاز

    روند ۵۰ساله سرمایه‌گذاری در تحقیق و توسعه انرژی نشان می‌دهد که کشورها به سمت تنوع‌بخشی در سبد انرژی حرکت کرده‌اند. سیاست‌های انرژی در دهه۱۹۷۰ بر توسعه فناوری‌ هسته‌‌ای و فسیلی متمرکز بود. از دهه‌۲۰۰۰ توسعه فناوری‌های سبز اولویت پیدا کرد و در ۱۰ سال گذشته، دیجیتالی‌سازی محور اصلی بوده است. با این حال، سیاستگذاری در ایران همواره یک گام عقب‌تر از روندهای جهانی بوده است.
    سه‌شنبه، ۰۹ دی ۱۴۰۴
  • «دنیای‌اقتصاد» روند نرخ حقیقی ارز در یک دهه را بررسی کرد؛

    روزنامه شماره ۶۴۷۴

    تصویر دلار با تعدیل تورمی

    بررسی‌های «دنیای‌اقتصاد» از تحولات بازار ارز نشان می‌دهد نرخ حقیقی ارز در ایران بار دیگر به سطحی کم‌سابقه رسیده و در هفته نخست دی‌ماه۱۴۰۴ رکورد ۶۳ماه اخیر را شکسته است؛ سطحی که آخرین‌بار در مهرماه۱۳۹۹ و همزمان با اوج‌گیری فشار حداکثری تحریم‌ها تجربه شده بود. نرخ حقیقی ارز که با تعدیل نرخ اسمی ارز نسبت به تفاوت تورم داخلی و خارجی محاسبه می‌شود، تصویری دقیق‌تر از وضعیت واقعی پول ملی ارائه می‌دهد و افزایش آن به معنای تضعیف قدرت خرید واقعی ریال است. داده‌ها نشان می‌دهد پس از سال۱۳۹۷ و خروج آمریکا از برجام، این شاخص وارد یک روند افزایشی ساختاری شده و به‌تدریج به آینه‌ای از سطح نااطمینانی سیاسی و محدودیت‌های خارجی اقتصاد ایران تبدیل شده است. کارشناسان دو عامل اصلی را در جهش‌های اخیر نرخ ارز و نرخ حقیقی ارز موثر می‌دانند: نخست، تداوم نااطمینانی سیاسی ناشی از نبود چشم‌انداز روشن در روابط خارجی و دوم، کاهش درآمدهای نفتی و محدودیت در بازگشت ارز حاصل از صادرات. وضعیت مزمن «نه جنگ و نه صلح» باعث شده است نااطمینانی به یک ویژگی دائمی اقتصاد ایران تبدیل شود و انتظارات تورمی و تقاضا برای دارایی‌هایی نظیر ارز تقویت شود. از سوی دیگر، وابستگی بالای اقتصاد به نفت موجب شده است هرگونه اختلال در صادرات یا دسترسی به منابع ارزی، توان سیاستگذار در مدیریت بازار ارز را به‌شدت تضعیف کند. در کنار این عوامل، تداوم نظام ارزی چندنرخی و سیاست‌های سرکوب ارزی نیز به تشدید بی‌ثباتی دامن زده است. تجربه سال‌های گذشته نشان می‌دهد تثبیت دستوری نرخ ارز، اگرچه در کوتاه‌مدت ثبات ظاهری ایجاد می‌کند، اما در بلندمدت با انباشت عدم تعادل، زمینه‌ساز جهش‌های شدید ارزی می‌شود. عبور نرخ حقیقی ارز از سقف‌های پیشین، هشداری جدی است که بدون کاهش نااطمینانی سیاسی، اصلاح سیاست‌های ارزی و بهبود روابط خارجی، احتمال تداوم این روند و تحمیل هزینه‌های بیشتر به اقتصاد و معیشت خانوارها وجود دارد. 
  • فرانس ۲۴ و الجزیره سناریوهای نشست مارآلاگو برای ایران را بررسی کردند؛

    روزنامه شماره ۶۴۷۴

    چراغ قرمز ترامپ به «بی‌بی»

    فرانس۲۴ و الجزیره گزارش دادند که دیدار نخست‌وزیر اسرائیل و رئیس‌جمهور آمریکا در فلوریدا، به‌رغم تمرکز بر پرونده ایران، بیش از هر چیز بر تلاش کاخ سفید برای مدیریت بحران در خاورمیانه از جمله در غزه تاکید خواهد داشت. رئیس‌جمهور آمریکا از شعله‌ور شدن مجدد درگیری‌ها در غرب آسیا بیم داشته و در تلاش است تا مانع اقدامات تنش‌ زای بیشتر از سوی نخست‌وزیر اسرائیل شود.
  • در کمیسیون تلفیق؛

    روزنامه شماره ۶۴۷۴

    کلیات بودجه رد شد

    رد کلیات لایحه بودجه در کمیسیون تلفیق، بار دیگر شکاف میان نگاه دولت و مجلس به دخل و خرج ۱۴۰۵ کشور را آشکار کرد. اگرچه انتظار می‌رفت پس از چند روز جلسات فشرده و فرصت ۴۸ساعته صحن، توافقی بر سر موارد اختلافی حاصل شود، اما نمایندگان کمیسیون تلفیق با اکثریت قاطع، کلیات لایحه را رد کردند. اعضای کمیسیون معتقدند بودجه پیشنهادی دولت با الزامات برنامه هفتم توسعه فاصله معناداری دارد و توان واقعی کشور در آن دست‌کم گرفته شده است. از افزایش ۲۰درصدی حقوق کارکنان که به گفته نمایندگان با تورم بالای ۴۰درصد همخوانی ندارد تا بی‌توجهی به بحران آب، ناترازی انرژی و کاهش سهم فرهنگ. مجموعه‌ای از این ایرادات باعث شد لایحه نتواند نظر کمیسیون تلفیق را جلب کند؛ هرچند افزایش ۲درصدی مالیات ارزش افزوده محل اختلاف‌نظر بود، اما محور اصلی انتقادات، عدم انطباق بودجه۱۴۰۵ با واقعیت‌های اقتصادی و احکام برنامه هفتم عنوان می‌شود.
  • رئیس کل بانک مرکزی چه سیاست‌هایی را دنبال خواهد کرد؟

    روزنامه شماره ۶۴۷۴

    بازگشت همتی به میرداماد

    عبدالناصر همتی، رئیس‌کل بانک مرکزی، دوباره به ساختمان میرداماد بازگشت. روز گذشته، معاون ارتباطات و اطلاع‌رسانی دفتر رئیس‌جمهور اعلام کرد: «با نظر و تصمیم رئیس‌جمهور، عبدالناصر همتی رئیس‌کل بانک مرکزی خواهد شد.»
  • فاز صعودی قیمت‌ها پایان یافت؟

    روزنامه شماره ۶۴۷۴

    عقبگرد همه بازارها

    همه بازارهای دارایی دیروز وارد فاز کاهشی شدند. بازار ارز و طلا پس از ثبت سقف‌های تاریخی، با افت معنادار قیمت دلار، سکه و طلای ۱۸عیار مواجه شد؛ عقبگردی که همزمان با افزایش عرضه رسمی، فروش شمش طلا و تشدید نظارت بر تعهدات ارزی رخ داد. بازار سهام نیز پس از رالی صعودی ۲۱روزه، اصلاح را تجربه کرد؛ به‌طوری‌که شاخص کل ۰.۸۹درصد افت کرد و شاخص هموزن با کاهش شدیدتر، فشار فروش در سهام کوچک و متوسط را منعکس ساخت. 
    دوشنبه، ۰۸ دی ۱۴۰۴
  • فشار کسری بودجه دولت به صنایع منتقل می‌شود؟

    روزنامه شماره ۶۴۷۳

    شمشیر دو لبه مالیات‌ها

    امسال برای صاحبان صنایع بدون تردید یکی از سخت‌ترین دوره‌ها برای فعالیت اقتصادی بوده است. «تابستان بدون برق»، «زمستان بدون گاز»، «فقدان سرمایه مورد نیاز برای تولید» و «مشکل جذب نیروی کار»، نفس تولید را به شماره انداخته است. حالا با انتشار محتوای لایحه بودجه، نگرانی‌ها نسبت به آینده «صنعت ایران» افزایش یافته است. رشد درآمدهای مالیاتی در بودجه۱۴۰۵، از دو کانال، صنعت را در فشار حداکثری قرار می‌دهد. نرخ ۱۲درصدی مالیات ارزش افزوده، بحران کمبود تقاضا را تعمیق می‌کند؛ این مساله به کاهش درآمد بنگاه‌ها منجر خواهد شد. از سوی دیگر، افزایش مالیات‌ها باعث کاهش دستمزد حقیقی کارگران صنعتی می‌شود و به موج مهاجرت نیروی انسانی از بخش صنعت دامن می‌زند. به‌دلیل مشکلات مذکور پیش‌بینی می‌شود روند جاری تعطیلی بنگاه‌ها، در سال آینده نیز با سرعت بیشتری ادامه پیدا کند. در نتیجه این فرآیند و تعطیلی واحدهای تولیدی، نه تنها درآمدهای مالیاتی مورد انتظار دولت محقق نمی‌شود، بلکه بحران بیکاری و رکود تورمی در بخش صنعت نیز تشدید خواهد شد.
  • السودانی در تلاش برای از سرگیری گفت‌وگوها میان ایران و آمریکا است؛

    روزنامه شماره ۶۴۷۳

    عراق، میانجی ایران و آمریکا؟

    با افزایش تحرکات دیپلماتیک در منطقه، عراق بار دیگر در آستانه ایفای نقشی کلیدی به‌عنوان میانجی میان ایران و آمریکا قرار گرفته است. بغداد که به‌دلیل موقعیت ژئوپلیتیک و پیوندهای سیاسی با هر دو طرف، همواره از تنش میان تهران و واشنگتن آسیب دیده است، اکنون می‌کوشد میزبان دور تازه‌ای از گفت‌وگوها باشد. نخست‌وزیر عراق از آمادگی دو طرف برای مذاکره در بغداد خبر داد.
  • دولت تلاش می‌کند بودجه بدون‌کسری داشته باشد؛

    روزنامه شماره ۶۴۷۳

    دفاع پزشکیان از لایحه بودجه در مجلس

    روز گذشته بررسی گزارش کمیسیون تلفیق در مورد کلیات لایحه بودجه سال ۱۴۰۵ کل کشور در دستورکار نمایندگان قرار داشت و مسعود پزشکیان، رئیس‌جمهور که سه‌شنبه هفته گذشته لایحه بودجه را تقدیم مجلس کرده بود، با هدف دفاع از کلیات لایحه بودجه در صحن علنی مجلس شورای اسلامی حاضر شد. در ادامه این نشست گزارش کمیسیون تلفیق لایحه بودجه ۱۴۰۵ قرائت شد و در نهایت با توجه به درخواست این کمیسیون ۴۸ ساعت فرصت داده شد تا تلفیق بتواند بررسی‌های لازم را انجام دهد و نظر نهایی خود را اعلام کند. بر این اساس رای‌گیری در خصوص کلیات لایحه بودجه در روز سه‌شنبه انجام خواهد شد. رئیس‌جمهور در دفاع از لایحه بودجه سال ۱۴۰۵ با بیان اینکه منابع و مصارف بودجه عمومی دولت بالغ بر ۵ هزار و ۹۵۰‌میلیارد ریال است، اظهار کرد: سال جاری از لحاظ تدوین بودجه تفاوت جدی با سایر سال‌ها داشت. امسال عظیم‌ترین خشکسالی نیم‌قرن اخیر را پشت سر گذاشتیم. قیمت نفت در بازار جهانی کاهش شدید داشت و منابع حاصل از صادرات نفت کاهش یافت.
  • اقتصاد ایران در نیم‌سال اول کوچک‌تر شد؛

    روزنامه شماره ۶۴۷۳

    رشد از نگاه بانک‌ مرکزی

    انتشار آمار رشد اقتصادی از سوی بانک مرکزی، درجا‌زدن اقتصاد در نیم‌سال نخست را تایید کرد. بر اساس آماری که نه از مسیر رسمی، بلکه از طریق یک خبرگزاری منتشر شده، رشد اقتصادی ایران در ۶ماه نخست سال جاری منفی ۰.۶درصد ثبت شده است؛ رشد اقتصادی بدون نفت نیز در محدوده منفی۰.۸درصد قرار گرفته است. این ارقام از تداوم رکود در بخش‌های واقعی اقتصاد حکایت دارد. کارشناسان ریسک سیاست خارجی و عدم ثبات اقتصاد کلان را عامل بروز این وضعیت می‌دانند.
    یکشنبه، ۰۷ دی ۱۴۰۴
  • متخصصان از دستگاه‌های دولتی می‌روند؟

    روزنامه شماره ۶۴۷۲

    پارادوکس افزایش حقوق کارمندان

    در تدوین لایحه بودجه سال۱۴۰۵، حقوق، مزایا و عیدی کارکنان دولت ۲۵درصد افزایش یافته است که با وجود نرخ تورم پیش‌بینی‌شده برای سال آینده، نرخ دستمزد حقیقی کاهش می‌یابد. دولت در یک دو راهی سخت قرار دارد. افزایش دستمزد اسمی بیش از این مقدار، دولت را در تنگنای مالی ناشی از کسری بودجه قرار می‌دهد و از سوی دیگر، میزان افزایش کنونی، انگیزه متخصصان را برای ماندن در دولت سرکوب می‌کند و در نتیجه به خروج متخصصان از دستگاه دولتی منجر می‌شود. 
  • رئیس‌جمهور در گفت‌وگو با رسانه KHAMENEI.IR تشریح کرد؛

    روزنامه شماره ۶۴۷۲

    برنامه ۲۰بندی برای معیشت

    رئیس‌جمهور در گفت‌وگو با رسانه KHAMENEI.IR تاکید کرد که دولت برای تامین معیشت مردم برنامه ۲۰بندی دارد. پزشکیان همچنین برنامه‌های دولت را برای رفع ناترازی‌ها تشریح و از اقدامات مهم و راهبردی دولت در یک سال گذشته گفت. وی با تمجید از مردم و صبوری و نجابت آنها به‌خصوص در فشارهای اخیر اقتصادی بر توانایی‌های داخلی و عزم دولت برای حل معضلات و مشکلات کشور خبر داد.
  • بهرام بیضایی کارگردان نامدار ایران در ۸۷ سالگی درگذشت؛

    روزنامه شماره ۶۴۷۲

    سوگ غریبه بزرگ

    دنیای‌ اقتصاد: برخی نام‌ها را به سختی می‌توان کنار مرگ تصویر کرد؛ بهرام بیضایی از آن جمله است!‌ او که قهرمان‌هایش را از گوشه‌های مه‌گرفته تاریخ این سرزمین بیرون می‌کشید در زادروز ۸۷ سالگی‌اش با حقیقت مرگ روبه‌رو شد و همچون یک غریبه بزرگ، از جهان مه گرفته ما رفت.
  • افزایش شاخص قیمت‌ها رکورد می‌شکند؟

    روزنامه شماره ۶۴۷۲

    برآورد تورم تا پایان سال

    بررسی‌های «دنیای‌اقتصاد» نشان می‌دهد که نرخ تورم در مسیر ثبت بالاترین سطح تاریخی خود قرار گرفته است. اگر روند تورم در سه‌ماه پایانی سال مشابه سه ماه اخیر ادامه یابد، تورم نقطه‌ای تا پایان سال به حدود ۵۵.۶درصد خواهد رسید. همچنین در سناریویی که رفتار تورم در ماه‌های پایانی مشابه آذر‌ماه باشد، نرخ تورم حتی می‌تواند به ۵۶درصد برسد که رکوردی تاریخی است. در سناریوی خوش‌بینانه‌تر نیز اگر الگوی تورم سه‌ماهه پایانی منطبق با میانگین ۹ماه نخست سال حرکت کند، تورم در سطح ۵۳.۱درصد قرار خواهد گرفت. در مجموع، همه سناریوها حاکی از آن است که تغییر معناداری در نرخ تورم رخ نخواهد داد و سال۱۴۰۴ به‌عنوان یکی از سال‌های شاخص در رشد شاخص قیمت مصرف‌کننده ثبت می‌شود. به اعتقاد کارشناسان، رشد متغیرهای پولی ناشی از استقراض دولت از بانک مرکزی، افت درآمدهای ارزی و افزایش ریسک‌های سیاسی، مهم‌ترین عوامل تداوم تورم بالا در سال جاری بوده‌اند. 
    شنبه، ۰۶ دی ۱۴۰۴
  • مسعود روغنی زنجانی، رئیس پیشین سازمان برنامه و بودجه تشریح کرد؛

    روزنامه شماره ۶۴۷۱

    اقتصاد سیاسی بودجه ۱۴۰۵

    مسعود روغنی زنجانی، اقتصاددان و رئیس پیشین سازمان برنامه و بودجه، به تازگی در یک گفت‌وگو به بررسی لایحه بودجه سال۱۴۰۵ پرداخته است. لایحه بودجه۱۴۰۵ با رویکردی «به‌شدت انقباضی» از سوی دولت به مجلس ارائه شده و به گفته مسعود روغنی زنجانی، هدف اصلی آن نه رشد رفاه، اشتغال یا تولید، بلکه مدیریت بحران عمیق اقتصادی کشور است. روغنی زنجانی اشاره کرد که محدودسازی اطلاع‌رسانی پیش از تقدیم لایحه نشان‌دهنده شرایط اضطراری و کاهش شدید قدرت مانور مالی دولت است. به باور او، چسبندگی بالای هزینه‌های جاری، به‌ویژه در حوزه‌های امنیتی و برخی نهادهای فرهنگی، امکان اصلاحات جدی را محدود کرده و سیاست انقباضی در بستری از تورم بالا، کسری مزمن بودجه، افت رشد اقتصادی و محدودیت جذب منابع جدید اتخاذ شده است.
  • آیا فرابودجه نیز همچون بودجه انقباضی است؟

    روزنامه شماره ۶۴۷۱

    اولویت‌های سند مالی دولت

    در نشست سازمان برنامه و بودجه درخصوص لایحه بودجه۱۴۰۵، مهار تورم با کنترل مخارج به‌عنوان اولویت اصلی اعلام شد؛ اما درباره انقباضی بودن هزینه‌های فرابودجه پاسخی داده نشد. کارشناسان تاکید می‌کنند فرابودجه عامل اصلی کسری است و بدون مهار آن، اصلاحات بودجه‌ای۱۴۰۵ اثرگذاری محدودی خواهد داشت. در این زمینه، یک عضو کمیسیون برنامه و بودجه مجلس در گفت‌وگو با «دنیای‌اقتصاد» به تشریح دو چالش اصلی یعنی افزایش ۲درصدی مالیات ارزش افزوده و ۲۰درصدی حقوق کارمندان پرداخت.
  • در گفت‌وگو با فعالان اقتصادی دلایل گرایش به تجارت غیررسمی بررسی شد؛

    روزنامه شماره ۶۴۷۱

    قاچاق سریع‌تر از واردات رسمی

    قوانین تجاری به مانعی جدی برای واردکنندگان تبدیل شده است. تاخیر چندماهه تخصیص ارز باعث شده است برخی فعالان اقتصادی با وجود ریسک‌های موجود، به واردات از مسیرهای غیررسمی گرایش پیدا کنند. شنیده‌ها حاکی از آن است که افرادی که با توجه به قوانین موجود «قاچاقچی» خطاب می‌شوند، تبحر بالایی در واردات سریع و ایمن کالا به کشور پیدا کرده‌اند و برای جلب اعتماد مشتریان خود، تضامین قابل قبولی هم ارائه می‌دهند؛ در مقابل مسیرهای رسمی تجارت، با کلکسیونی از موانع نهادی روبه‌رو است.
  • معاون وزیر «صمت» بر پرهیز از سیاستگذاری جزیره‌ای تاکید کرد؛

    روزنامه شماره ۶۴۷۱

    هشدار تعطیلی در بخش صنعت

    تاسیس یک بنگاه صنعتی و اشتغال‌زایی در این بخش نیازمند سرمایه قابل‌توجه‌، نیروی کار متخصص و تکنولوژی پیشرفته است. واحدهای صنعتی موتور محرک اقتصاد و اشتغال کشور محسوب می‌شوند. با این حال، در سال‌های اخیر صنعت بیش از سایر بخش‌ها از مشکلات اقتصادی کشور متضرر شده و بار ناترازی انرژی، فشار تورمی و نوسانات نرخ ارز را به تنهایی به دوش کشیده است. همین چالش‌ها باعث شده است فقط در تابستان سال جاری، بسیاری از بنگاه‌ها در سکوت به فعالیت خود خاتمه دهند و بیش از ۲۰۰هزار نفر به جمع بیکاران اضافه شوند. حالا در چنین شرایطی، هرگونه تغییر غیرکارشناسی در قیمت حامل‌های انرژی می‌تواند باعث تشدید بحران در بخش صنعت شود. سعید شجاعی، معاون وزیر «صمت» در گفت‌وگو با «دنیای‌اقتصاد» تاکید کرد که با توجه به افزایش قیمت و محدودیت دسترسی صنایع به انرژی در ۳ سال گذشته، تاب‌آوری بنگاه‌ها به شدت کاهش یافته است و تولیدکنندگان به هیچ وجه توان مقابله با شوک‌های جدید را ندارند. شجاعی راهکار برون‌رفت از وضعیت فعلی را پرهیز از سیاستگذاری جزیره‌ای دانست و تصریح کرد که باید پیش از اجرای هرگونه سیاست اصلاحی، تامین زیرساخت‌های فنی و نهادی مورد نیاز برای افزایش توان تولید در دستور کار قرار گیرد. معاون وزیر صنعت هشدار داد که در صورت بی‌توجهی به الزامات مذکور باید منتظر سونامی تعطیلی بنگاه‌های صنعتی در سال آینده باشیم؛ مساله‌ای که در صورت وقوع، آسیب‌های اجتماعی و اقتصادی را به ساختار تولید کشور وارد خواهد کرد.
  • خانه‌تکانی در سیاست‌های ارزی؛

    روزنامه شماره ۶۴۷۱

    ارز تک‌نرخی می‌شود؟

    در روزهای اخیر، گمانه‌زنی‌ها درباره آغاز اصلاحات جدی در سیاست‌های ارزی کشور و حرکت دولت به‌سوی ارز تک‌نرخی بار دیگر در کانون توجه قرار گرفته است. هرچند این اخبار هنوز به‌طور رسمی تایید نشده‌اند، اما شواهد نشان می‌دهد تداوم نظام چندنرخی ارز، بیش از آنکه به مهار تورم و حمایت از معیشت خانوارها بینجامد، به منبعی برای توزیع رانت، تشدید فساد و اخلال در تولید و صادرات تبدیل شده است. همزمان، سازمان برنامه و بودجه در گزارشی تاکید کرده است که سیاست تثبیت نرخ ارز نه‌تنها در مهار قیمت‌ها موفق نبوده، بلکه به عاملی برای اختلال در رویه‌های تجاری کشور بدل شده است. 
  • حبس منابع در بنگاه‌های ناکارآمد چه پیامدهایی دارد؟

    روزنامه شماره ۶۴۷۱

    تاوان سنگین نجات بازندگان

    بسیاری از دولت‌ها برای حفظ فرصت‌های شغلی، منابع را صرف حفظ صنایع می‌کنند؛ درحالی‌که افکار عمومی اغلب از این سیاست حمایت می‌کند، اما این کار در عمل مانع اصلی رفاه مردم است. حبس سرمایه و نیروی‌انسانی در بنگاه‌های ناکارآمد، اجازه نمی‌دهد سرمایه به سمت شرکت‌های با بهره‌وری حرکت کند. برخلاف تصورات، ورشکستگی شرکت‌های قدیمی لزوما به معنای بحران نیست، بلکه شرط لازم برای آزادسازی این منابع است. رفاه جامعه تنها زمانی افزایش می‌یابد که ساختارهای ناکارآ از اقتصاد حذف شود.
    پنجشنبه، ۰۴ دی ۱۴۰۴
  • چگونه رئیس‌جمهور سوریه نظام اقتصادی کشورش را به سه سیستم موازی تقسیم کرد؟

    روزنامه شماره ۶۴۷۰

    حکومت خانوادگی احمد الشرع

    از زمان سقوط دولت بشار اسد، «هیئت تحریر الشام» (HTS) کنترل خود را بر بخش‌های نظامی، امنیتی، آموزشی و اقتصادی سوریه تثبیت کرده است. یک نمای رسمی و غیرنظامی - شوراها، کمیته‌ها و وزارتخانه‌ها - دایره بسیار باریک‌تری را که اهرم‌های حکومت را هدایت می‌کند، می‌پوشاند. این شکاف بین ظاهر و واقعیت در هیچ کجا به‌اندازه حوزه اقتصادی مشهود نیست.
  • سیگنال‌های بودجه برای سال آتی چیست؟

    روزنامه شماره ۶۴۷۰

    اقتصاد ایران در سه برآورد

    سازمان برنامه و بودجه در گزارش‌های تحلیلی همراه لایحه بودجه۱۴۰۵، ضمن بررسی وضعیت کنونی اقتصاد، پیش‌بینی متغیرهای کلیدی و دلایل اتخاذ سیاست‌های جدید را تشریح کرده است. در این گزارش، برآوردهای سه نهاد شامل سازمان برنامه و بودجه، بانک مرکزی و موسسه عالی آموزش و پژوهش مدیریت و برنامه‌ریزی از تورم و رشد اقتصادی ارائه شده که بر اساس آن، میانگین برآوردها از تورم امسال ۵۳.۸درصد و رشد اقتصادی ۰.۸- درصد اعلام شده است. در اسناد پشتیبان بودجه، عبور تدریجی از قیمت‌گذاری دستوری غیراصولی و اصلاح مرحله‌ای نرخ ارز به‌عنوان محورهای سیاستی مورد تاکید قرار گرفته است. همچنین درباره ناترازی‌های آب و انرژی، برآورد هزینه تولید خدمات آموزشی و سامان‌دهی معافیت‌های مالیاتی به تفصیل صحبت شده است. از نکات مثبت بودجه سال آینده می‌توان به واقع‌گرایی بیشتر در برآورد منابع درآمدی اشاره کرد؛ به‌گونه‌ای‌که ارقامی مانند درآمدهای نفتی و واگذاری اموال نسبت به سال قبل محتاطانه‌تر تنظیم شده‌اند. با این حال تحقق درآمدهای مالیاتی مورد تردید است.
  • در هفته اخیر اتفاق افتاد؛

    روزنامه شماره ۶۴۷۰

    عبور بورس از سه کانال

    بورس تهران فضای داغی را از ابتدای زمستان آغاز کرده‌است و در هفته نخست دی‌ماه با ثبت بازدهی نزدیک به ۷درصد، از بازارهای ارز و طلا سبقت گرفت. شاخص کل در هفته گذشته، با عبور از سه کانال پیاپی، برای نخستین‌بار وارد محدوده ۴‌میلیون واحد شد؛ شاخص هموزن و فرابورس نیز همزمان رشد کردند. در این میان، افزایش تقاضا، ورود پول حقیقی و سبزپوشی فراگیر نمادها، تغییر محسوس رفتار معامله‌گران را نشان می‌دهد.